To jest lista jezior Azerbejdżanu.
Na tej liście uwzględniono wyłącznie jeziora naturalne. Sztuczne jeziora, w tym zbiorniki wodne, nie są tutaj wymienione. Również Morze Kaspijskie — choć z punktu widzenia hydrologii bywa traktowane jak jezioro — nie jest objęte tą listą; jego znaczenie pod względem powierzchni i objętości wynika z globalnych uwarunkowań Ziemi, a nie z administracyjnych granic Azerbejdżanu.
Podstawowe dane
W Azerbejdżanie znajduje się około 450 jezior. Większość z nich jest bardzo mała — niewielkie powierzchnie i ograniczona objętość wody to cecha dominująca. Tylko 5 jezior ma powierzchnię większą niż 10 km² (3,9 mi²).
Słoność i klasyfikacja
- Najliczniejsze są jeziora słodkowodne.
- W regionie występują też jeziora słone, związane z lokalnymi warunkami klimatycznymi i hydrologicznymi.
Formy powstania jezior
Jeziora w Azerbejdżanie mają różne pochodzenie. Poniżej najczęstsze mechanizmy ich powstawania:
- powstanie wskutek ruchów tektonicznych (zagłębienia tektoniczne),
- jeziora utworzone przez osuwiska, które zagradzały doliny i tworzyły naturalne zbiorniki,
- jeziora rzeczne powstałe w wyniku procesów fluwialnych — m.in. odcinki rzeczne skutkujące tworzeniem jezior typu oxbow,
- laguny i zbiorniki przybrzeżne o ograniczonym wymianie wód,
- jeziora w terenach wysokogórskich związane z działalnością lodowców, czyli jeziora polodowcowe.
Rozmieszczenie i charakterystyka regionalna
Jeziora koncentrują się przede wszystkim w rejonach niższych i górskich. W górach dominują jeziora tektoniczne, osuwiskowe i polodowcowe; na nizinach częściej spotyka się niewielkie zbiorniki rzeczne i sezonowe laguny.
Uwagi końcowe
Ze względu na małe rozmiary większości jezior, ich znaczenie środowiskowe i gospodarcze jest lokalne — dotyczy np. zasobów wody pitnej, siedlisk przyrodniczych i rekreacji. Przy sporządzaniu katalogów jezior warto odróżniać zbiorniki naturalne od sztucznych oraz pamiętać o szczególnym statusie Morza Kaspijskiego w kontekście hydrologicznym i geograficznym.
