James Douglas Muir "Jay" Leno (/ˈlɛnoʊ/; ur. 28 kwietnia 1950 r.) jest amerykańskim komikiem, aktorem, scenarzystą, producentem, gospodarzem telewizyjnym i prezenterem telewizyjnym.

Pochodzenie i wczesne lata
Jay Leno urodził się i wychował w Stanach Zjednoczonych. Już od młodości interesował się występami i komedią; zaczynał od występów w klubach komediowych, gdzie zdobywał doświadczenie jako stand‑uper. Jego charakterystyczny styl — energiczna narracja, obserwacyjny humor i autoironiczne komentarze — szybko przyciągnął uwagę widzów i producentów telewizyjnych.

Kariera telewizyjna i „The Tonight Show”

Leno jest najbardziej znany jako gospodarz programu The Tonight Show. Po latach pojawiania się w roli gościa i gościnnego prowadzącego w programie, w 1992 roku objął stałą posadę prowadzącego The Tonight Show with Jay Leno. Prowadził ten program przez wiele lat, zdobywając ogromną popularność dzięki codziennym monologom, rozmowom z gośćmi i skeczom. W 2009 roku przekazał stanowisko swojemu następcy, co doprowadziło do głośnego sporu o miejsce gospodarza programu w 2009–2010 (konflikt z Conanem O’Brienem). Po krótkim okresie nieobecności Leno powrócił jako prowadzący i pełnił tę funkcję do 2014 roku, po czym program przejął Jimmy Fallon.

Inne projekty telewizyjne, filmowe i komediowe

Oprócz pracy w late‑night TV Leno występował w filmach i serialach gościnnych, występował w licznych programach rozrywkowych oraz kontynuował karierę stand‑upową, jeżdżąc w trasach po kraju. W późniejszych latach prowadził programy i serie poświęcone motoryzacji, pojazdom zabytkowym oraz technice.

Kolekcja samochodów i „Jay Leno’s Garage”

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych aspektów życia prywatnego Leno jest jego pasja do samochodów i motocykli. Jest właścicielem rozległej kolekcji zabytkowych i unikatowych pojazdów, które osobiście konserwuje i testuje. Pasję tę prezentuje w programie „Jay Leno’s Garage”, który powstał jako internetowy projekt, a następnie stał się formatem telewizyjnym. W programie Leno opowiada o historii pojazdów, ich naprawach, testuje auta i rozmawia z ich twórcami i właścicielami.

Styl i odbiór

Jay Leno jest znany z przystępnej, często apolitycznej formy humoru, chociaż od czasu do czasu porusza tematy polityczne i społeczne. Jego styl prowadzenia programu — szybkie anegdoty, monologi i bezpośredni kontakt z publicznością — sprawił, że stał się jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci amerykańskiej telewizji rozrywkowej.

Życie prywatne i działalność pozamedialna

Leno jest żonaty z Mavis Leno — para znana jest z działalności filantropijnej i społecznej. Leno angażuje się także w liczne akcje charytatywne oraz projekty związane z popularyzacją techniki i historii motoryzacji. Mimo wieloletniej obecności w mediach utrzymuje stosunkowo prywatne życie osobiste.

Podsumowanie

Jay Leno to wszechstronny artysta rozrywkowy: komik, prezenter i popularyzator motoryzacji, który przez dekady kształtował amerykańską telewizję late‑night. Jego wkład w rozrywkę, działalność kolekcjonerska i medialne projekty sprawiły, że pozostaje rozpoznawalną postacią zarówno w USA, jak i poza ich granicami.