Etta Baker (31 marca 1913 - 23 września 2006) była amerykańską gitarzystką i wokalistką bluesową z Karoliny Północnej w Stanach Zjednoczonych. Grała w stylu Piedmont blues.
Baker urodziła się jako Etta Lucille Reid w Caldwell County, w Północnej Karolinie, z pochodzenia Afroamerykanka, Rdzenna Amerykanka i Europejka. Już od trzeciego roku życia grała na 6- i 12-strunowej gitarze oraz banjo; nauczył ją tego ojciec, który również był muzykiem bluesowym z Piedmontu. Technika, którą opanowała — delikatne, precyzyjne fingerpicking z naprzemiennym basem i melodycznymi pasażami — stała się znakiem rozpoznawczym jej gry i przykładem klasycznego stylu Piedmont.
Kariera i nagrania
Swoje pierwsze znane nagranie Etta Baker dokonała w 1956 roku, kiedy piosenkarz folkowy Paul Clayton został poproszony przez jej ojca o wysłuchanie córki. Wykonała wtedy "One Dime Blues", a Clayton następnego dnia zarejestrował kilka nagrań magnetofonem w domu Etty. Materiały te i późniejsze rejestracje przyczyniły się do popularyzacji jej muzyki w kręgach ruchu folkowego i wśród kolekcjonerów muzyki tradycyjnej.
Przez lata Baker występowała i nagrywała z wieloma artystami z różnych pokoleń — jej muzyka i sposób gry wpływały na gitarzystów bluesowych i folkowych. Wśród muzyków, z którymi grała lub których inspirowała, są m.in. Bob Dylan, Taj Mahal i Kenny Wayne Shepherd. Jej zadziwiająca precyzja i ciepłe, naturalne brzmienie gitary sprawiały, że była chętnie zapraszana na festiwale muzyki tradycyjnej, spotkania folkowe i koncerty edukacyjne.
Styl i znaczenie muzyczne
Piedmont blues, którym posługiwała się Baker, charakteryzuje się rytmicznym, „ragtime’owym” akompaniamentem z silnym, naprzemiennym basem kciuka oraz melodyjnymi liniami granymi palcami prawej ręki. W przeciwieństwie do bardziej surowego stylu Delta blues, Piedmont jest lżejszy, bardziej swingujący i często zawiera elementy muzyki popularnej z początku XX wieku. Etta Baker była uważana za jedną z najczystszych i najbardziej autentycznych kontynuatorek tej tradycji — jej nagrania służą dziś jako ważne źródło dla badaczy i studentów fingerstyle’u.
Życie prywatne i dziedzictwo
Etta Baker miała dziewięcioro dzieci; jedno z nich zginęło na wojnie w Wietnamie. Pomimo obowiązków rodzinnych i pracy na co dzień, kontynuowała grę i przekazywała repertuar kolejnym pokoleniom. Przez większą część życia zachowała aktywność muzyczną, występując lokalnie i poza stanem, a jej płyty i nagrania archiwalne były wykorzystywane w kompilacjach dokumentujących amerykańską muzykę tradycyjną.
Zmarła w wieku 93 lat w Fairfax, w stanie Wirginia, podczas odwiedzin u córki, która doznała udaru. Jej dorobek pozostaje ceniony przez gitarzystów fingerstyle, badaczy folku i miłośników bluesa — Etta Baker jest uznawana za jedną z ważnych postaci zachowujących i popularyzujących styl Piedmont.
Gdzie zacząć słuchać
- Jako punkt wyjścia warto posłuchać nagrania "One Dime Blues" — dobry przykład jej precyzyjnego fingerpickingu.
- Poszukaj kompilacji i nagrań archiwalnych dokumentujących muzyków Piedmont — tam często trafiają nagrania Etty Baker i jej współczesnych.
Jej prostota wykonania, autentyczność i długowieczność artystyczna sprawiają, że Etta Baker pozostaje inspiracją dla kolejnych pokoleń gitarzystów i badaczy muzyki tradycyjnej.