Angelina Jolie (/dʒoʊˈliː/; z domu Voight, wcześniej Jolie Pitt, urodzona 4 czerwca 1975 roku) jest amerykańską aktorką, producentką filmową, scenarzystką i autorką. Jest córką Jona Voighta, który również jest aktorem i byłej aktorki/modelki Marcheline Bertrand. Jej pełne nazwisko to Angelina Jolie Voight, ale zdecydowała się na Angelinę Jolie. Dorastała w Los Angeles i uczęszczała do Lee Strasberg Theatre Institute. Aktorstwo rozpoczęła w wieku około 12 lat i od tego czasu zagrała w wielu filmach, w tym w filmach Tomb Raider. Wystąpiła również w filmach Hakerzy, Gromadzenie dowodów (tytuł amerykański) i Gone in Sixty Seconds.

W kolejnych latach Jolie stała się jedną z najlepiej rozpoznawalnych aktorek Hollywood. Przełomem był dla niej występ w filmie Girl, Interrupted (1999), za który otrzymała Oscara w kategorii najlepsza aktorka drugoplanowa. Po sukcesie komercyjnym i popularności serii Tomb Raider (2001) zyskała status gwiazdy kina akcji, ale równocześnie przyjmowała role dramatyczne i biograficzne, które przyniosły jej uznanie krytyków.

Kariera filmowa i reżyserska

Angelina Jolie ma bardzo zróżnicowany dorobek — występowała zarówno w hitach kasowych, jak i w mniej komercyjnych, wymagających rolach. Do ważniejszych tytułów należą m.in.:

  • Hackers (1995)
  • Girl, Interrupted (1999) — nagroda Akademii
  • Tomb Raider (2001)
  • Mr. & Mrs. Smith (2005)
  • A Mighty Heart (2007)
  • Changeling (2008)
  • Salt (2010)
  • The Tourist (2010)
  • Maleficent (2014) — rola tytułowa

Oprócz gry aktorskiej Jolie rozwijała się jako reżyserka i scenarzystka. Wyreżyserowała i napisała m.in. In the Land of Blood and Honey (2011) oraz By the Sea (2015), a także reżyserowała Unbroken (2014) i film dokumentalny First They Killed My Father (2017). Jako producentka angażowała się w projekty zarówno autorskie, jak i adaptacje literackie.

Działalność humanitarna i publicystyka

Poza kinem Jolie jest znana z intensywnej działalności humanitarnej. Od początku lat 2000. współpracowała z organizacjami pomocowymi; w 2001 roku na stałe zaczęła współpracę z Biurem Wysokiego Komisarza ONZ ds. Uchodźców (UNHCR) jako Goodwill Ambassador, a później została mianowana Special Envoy. Odbyła wiele misji terenowych, zwracała uwagę opinii publicznej i polityków na sytuację uchodźców i ofiar konfliktów zbrojnych oraz wspierała projekty pomocowe i odbudowy.

Jolie jest również autorką felietonów i artykułów publicystycznych poruszających tematy zdrowia, praw człowieka i polityki humanitarnej. W 2013 roku opublikowała w prasie osobisty tekst o decyzji o profilaktycznej podwójnej mastektomii, co wywołało szeroką dyskusję na temat profilaktyki i opieki zdrowotnej.

Życie prywatne i zdrowie

W życiu prywatnym Angelina Jolie była związana z kilkoma publicznie znanymi osobami; do najgłośniejszych związków należą małżeństwa z Jonny’em Lee Millerem i Billy’m Bobem Thorntonem oraz długi związek z Bradem Pittem, z którym wzięła ślub (para później się rozstała). Związek z Pittem zaowocował powstaniem rodziny z sześciorgiem dzieci — rodzinę tworzyły zarówno dzieci adoptowane, jak i biologiczne.

  • Maddox (adoptowany z Kambodży)
  • Zahara (adoptowana z Etiopii)
  • Pax (adoptowany z Wietnamu)
  • Shiloh (biologiczne)
  • Vivienne i Knox (bliźnięta)

Jolie publicznie mówiła o swoich decyzjach zdrowotnych: w 2013 roku opisała profilaktyczną podwójną mastektomię po wykryciu u siebie nosicielstwa mutacji genu BRCA1; w kolejnych latach poddała się także profilaktycznemu usunięciu jajników i jajowodów. Działania te podniosły świadomość społeczną na temat badań genetycznych i profilaktyki nowotworowej.

Nagrody i dziedzictwo

Angelina Jolie zdobyła wiele nagród i nominacji za pracę aktorską i reżyserską. Otrzymała m.in. nagrodę Akademii za rolę w Girl, Interrupted oraz liczne wyróżnienia i nominacje do nagród branżowych. Jej zaangażowanie poza ekranem — w działalność humanitarną i edukacyjną — przyniosło jej także uznanie środowisk pozarządowych i instytucji międzynarodowych.

Jolie pozostaje jedną z najbardziej wpływowych postaci współczesnego kina — łącząc karierę artystyczną z działalnością społeczną i polityczną, wpływa na publiczną debatę o prawach człowieka, sytuacji uchodźców oraz profilaktyce zdrowotnej.