Abhisit Vejjajiva ( wymowa angielska ; tajski: อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ; wymowa tajska), ur. 3 sierpnia 1964 r., jest przywódcą Partii Demokratycznej oraz 27. i obecnym premierem Tajlandii.
Edukacja i wczesna kariera
Po ukończeniu Eton, słynnej szkoły publicznej w Anglii, Abhisit kontynuował naukę na Uniwersytecie w Oxfordzie, gdzie studiował nauki polityczne, filozofię i ekonomię (PPE). Uzyskał stopień licencjata, a następnie stopień magisterski (tradycyjnie przyznawany absolwentom Oksfordu). Przed pełnym zaangażowaniem się w politykę pracował w sektorze prywatnym w Wielkiej Brytanii i Tajlandii, zdobywając doświadczenie w analizie ekonomicznej i doradztwie.
Wejście do polityki i droga na szczyt
W wieku 27 lat został wybrany do tajskiego parlamentu w wieku, rozpoczynając długą karierę parlamentarną. W Partii Demokratycznej pełnił różne funkcje, stopniowo zdobywając wpływy i rozpoznawalność. W 2005 roku objął przywództwo Partii Demokratycznej, a w grudniu 2008 r. – po parlamentarnej koalicji i zmianach politycznych w kraju – został powołany na urząd premiera. W momencie objęcia urzędu miał 44 lata, dzięki czemu był jednym z najmłodszych premierów w historii Tajlandii.
Rządy i polityka gospodarcza
Abhisit objął rządy w okresie nasilającego się globalnego kryzysu finansowego. Jego administracja wprowadziła pakiety stymulacyjne mające na celu przeciwdziałanie spowolnieniu gospodarczemu, zwiększenie inwestycji publicznych i wsparcie popytu wewnętrznego. Plan gospodarczy został zaprezentowany w formie kilku etapów (często określanych jako pakiet stymulacyjny 1 i pakiet stymulacyjny 2), które obejmowały zarówno krótkoterminowe bodźce fiskalne, jak i projekty infrastrukturalne mające pobudzić zatrudnienie. Rząd deklarował, że działania te mają być realizowane z zachowaniem przejrzystości i odpowiedzialności.
Kryzysy polityczne i kontrowersje
Okres rządów Abhisita był naznaczony nasilonymi napięciami politycznymi. Najpoważniejszym wyzwaniem były masowe demonstracje zwolenników ruchu „Czerwonych Koszul” (tzw. Red Shirts) w 2010 roku. Protesty doprowadziły do paraliżu części Bangkoku i wprowadzenia przez rząd stanu wyjątkowego. Interwencje sił porządkowych w celu przywrócenia porządku zakończyły się ofiarami śmiertelnymi i zostały skrytykowane przez organizacje praw człowieka oraz część opinii międzynarodowej. Sprawa sposobu rozwiązania protestów i odpowiedzialności instytucji państwowych pozostała przedmiotem sporów i analiz w kolejnych latach.
Wybory 2011 i dalsza kariera
W wyborach parlamentarnych w 2011 r. Partia Demokratyczna przegrała z ugrupowaniem Pheu Thai, a funkcję premiera objęła Yingluck Shinawatra. Po przegranej Abhisit pełnił funkcje w opozycji i pozostawał jednym z kluczowych polityków swojego ugrupowania. W kolejnych latach zachował wpływ w polityce tajskiej, choć jego rządy i decyzje z okresu 2008–2011 pozostawały oceniane ambiwalentnie: z jednej strony za działania na rzecz stabilizacji gospodarki, z drugiej – za metody radzenia sobie z protestami i konfliktem społecznym.
Ocena i dziedzictwo
Ocena Abhisita Vejjajivy jest złożona. Jego zwolennicy podkreślają próby stabilizacji gospodarki w trudnym okresie i inwestycje publiczne jako wkład w rozwój kraju. Krytycy zaś wskazują na kontrowersje związane z użyciem siły wobec demonstrantów oraz na szerokie podziały polityczne, które pogłębiły się w Tajlandii w czasie jego rządów. Niezależnie od ocen, Abhisit pozostaje ważną postacią współczesnej polskiej Tajlandii polityki tajskiej – zarówno jako doświadczony parlamentarzysta, jak i były premier, którego decyzje miały długotrwałe skutki dla kraju.