Rok 1338: kluczowe wydarzenia, narodziny i zgony
Rok 1338 — przegląd kluczowych wydarzeń, znaczące narodziny i zgony. Chronologia, ciekawostki i wpływ na historię w jednym kompendium.
Spis treści
· 1 Wydarzenia
· 2 Narodziny
o 2.1 Nieznane daty
· 3 Zgony
o 3.1 Nieznane daty
Wydarzenia
Rok 1338 był okresem kontynuacji wielkich politycznych i militarnych przetasowań w Europie i poza nią. W wielu regionach nasilały się konfliktu o wpływy, prowadzono intensywną dyplomację, a lokalni władcy umacniali swoje pozycje. Poniżej najważniejsze kierunki i konteksty wydarzeń z tego roku:
- Europa Zachodnia — wojna stuletnia i dyplomacja: Konflikt angielsko‑francuski, zapoczątkowany w 1337, w 1338 nadal przyjmował formę zarówno działań zbrojnych, jak i skomplikowanej gry sojuszy. Anglia i Francja szukały wsparcia wśród niemieckich książąt, miast flamandzkich oraz innych uczestników polityki europejskiej, co wpływało na dynamikę regionu i handel w północno‑zachodniej Europie.
- Europa Środkowa i Polska: W Królestwie Polskim Kazimierz III Wielki kontynuował politykę wzmacniania administracji, reform i lokacji miast, która miała na celu konsolidację władzy i rozwój gospodarczy. Polityka zagraniczna Polski opierała się na równoważeniu wpływów sąsiadów i zabezpieczeniu granic; w relacjach z Zakonem Krzyżackim i Węgrami podejmowano działania dyplomatyczne, choć wiele szczegółów lokalnych wydarzeń pozostaje słabo udokumentowanych.
- Bałkany i Bizancjum: Na Bałkanach trwały procesy zmian politycznych — królestwo serbskie pod rządami Stefana Dušana umacniało swoją pozycję, zwiększając presję na sąsiednie terytoria. Bizancjum natomiast zmagało się z wewnętrznymi napięciami i wpływami lokalnych elit.
- Japonia: Po ustanowieniu siogunatu Ashikaga (początek okresu Muromachi) w latach 30. XIV wieku, 1338 był rokiem dalszego umacniania się nowych struktur władzy wojskowej i konsolidacji pozycji rodów samurajskich, co miało dalekosiężne skutki dla japońskiej sceny politycznej.
- Bliski Wschód i Azja Centralna: Regiony te cechował dalszy rozpad tradycyjnych struktur mongolskich i lokalne przetasowania władzy. Państwa takie jak Mamelucy na Bliskim Wschodzie utrzymywały silną pozycję wobec wewnętrznych i zewnętrznych wyzwań.
- Gospodarka i kultura: W wielu częściach Europy obserwowano relatywny rozwój miast, intensyfikację handlu dalekosiężnego oraz rozwój życia miejskiego i instytucji samorządowych. Równocześnie trwały prace budowlane przy cennych obiektach sakralnych i świeckich, a kultura materialna przechodziła kolejne przemiany.
Narodziny
Źródła z XIV wieku bywają niekompletne, dlatego lista urodzeń z 1338 zawiera zarówno dobrze udokumentowane przypadki, jak i osoby, których rok urodzenia podawany jest z pewnym stopniem niepewności.
2.1 Nieznane daty
- Jeanne de Bourbon — panna szlachetnego pochodzenia, później królowa Francji jako żona Karola V; jej rok urodzenia jest zwykle podawany jako 1338 (dokładne daty w źródłach mogą się różnić).
- Inne urodzenia: W 1338 prawdopodobnie urodziło się także wiele osób z lokalnej arystokracji, duchowieństwa i mieszczan, których życiorysy nie zawsze przetrwały w dokumentach do naszych czasów.
Zgony
Rejestry zgonów z XIV wieku są często fragmentaryczne — wiele dat i nazwisk zmarłych dotyczy postaci lokalnych lub regionalnych, których śmierć nie zawsze została szczegółowo odnotowana w kronikach ogólnoeuropejskich.
3.1 Nieznane daty
- Postaci lokalne i regionalne: W 1338 zmarli przedstawiciele rodów średniej i niższej arystokracji, duchowieństwa oraz wpływowi mieszczanie; wiele z tych zgonów ma jedynie lokalne znaczenie i nie zawsze pojawia się w szerzej znanych źródłach.
- Brak pełnych list: Ze względu na fragmentaryczność średniowiecznych kronik i rejestrów kościelnych nie dysponujemy pełną, jednoznaczną listą znanych zgonów z tego roku.
Uwaga metodologiczna: W przypadku wydarzeń, narodzin i zgonów z XIV wieku część dat jest przybliżona lub różnie podawana w zależności od źródła. Jeśli chcesz, mogę uzupełnić artykuł o bibliografię i przypisy do konkretnych źródeł lub rozwinąć poszczególne sekcje (np. szczegółowe wydarzenia wojny stuletniej, biografie postaci urodzonych w 1338 lub lokalne kroniki odnoszące się do Polski).
Wydarzenia
- Wojna stuletnia: Ludwik IV, Święty Cesarz Rzymski, mianuje Edwarda III Angielskiego wice-generałem Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Ludwik popiera roszczenia Edwarda do tronu francuskiego zgodnie z postanowieniami traktatu w Koblencji.
- Filip VI z Francji oblega Guienne w południowo-zachodniej Francji, a jego flota atakuje Portsmouth w Anglii.
- Ashikaga Takauji otrzymał tytuł szoguna od cesarza Japonii.
- Nikomedia zostaje zdobyta przez Imperium Osmańskie.
Narodziny
- 21 stycznia - Karol V Francuski (zm. 1380)
- 3 lutego - Joanna Burbon (zm. 1378)
- 5 października - Aleksios III z Trebizundu (zm. 1390)
- 29 listopada - Lionel z Antwerpii, 1. książę Clarence (zm. 1368)
Daty nieznane
- George de Dunbar, 10. hrabia March (zm. 1420)
- Niccolò II d'Este (zm. 1388)
- Thomas de Ros, 5. baron de Ros (zm. 1383)
- Małgorzata de Stafford (zm. 1396)
- Tvrtko I Bośniacki (zm. 1391)
Zgony
- 24 kwietnia - Teodor I z Montferratu (ur. ok. 1270)
- 5 maja - książę Tsunenaga, syn cesarza Japonii (ur. 1324)
- Lipiec - Muhammad Chan, monarcha perski
- 4 sierpnia - Tomasz z Brotherton, 1. hrabia Norfolk (ur. 1300)
- 22 sierpnia - Wilhelm II Ateński (ur. 1312)
Daty nieznane
- Kitabatake Akiie, japoński gubernator (ur. 1318)
- Alfonso Fadrique, sycylijski szlachcic
- Awhadi z Maragheh, poeta perski
- Książę Narinaga, japoński szogun (ur. 1325)
- Marino Sanuto Starszy, wenecki mąż stanu i geograf (ur. ok. 1260)
- John Wishart, szkocki biskup
- Nitta Yoshiaki, japoński samuraj
- Nitta Yoshisada, japoński samuraj
Przeszukaj encyklopedię