Rok 1234 — wydarzenia, narodziny, zgony i władcy

Wydarzenia

• Upadek dynastii Jin w Chinach — Najważniejszym wydarzeniem roku 1234 było zakończenie panowania dynastii Jin (Jurchenów). Siły mongolskie pod wodzą Wielkiego Chana Ögedeja, przy wsparciu armii Południowej Dynastii Song, doprowadziły do oblężenia i zdobycia ostatniej twierdzy Jin w Caizhou. W trakcie tych wydarzeń ostatni cesarz Jin popełnił samobójstwo, a władza Jurchenów w północnych Chinach została złamana. Konsekwencją było dalsze rozszerzenie wpływów Mongołów na terytoria Chin i konsolidacja ich pozycji we wschodniej Azji.
• Ekspansja i konsolidacja Imperium Mongolskiego — Rok 1234 był okresem intensywnej ekspansji oraz konsolidacji zdobytych terenów przez Mongołów. Po upadku Jin Mongołowie umacniali swoje panowanie na obszarze północnych Chin, kontynuując kampanie wobec sąsiadów i zabezpieczając komunikację między podbitymi regionami.
• Napięcia polityczne w Europie Zachodniej — W Europie nadal widoczne były napięcia między władzą świecką a papieską. Panowanie cesarza Fryderyka II i konflikt z papiestwem (Papież Grzegorz IX) wpływały na politykę w Italii i na stosunki między władcami chrześcijańskimi. W wielu królestwach trwała konsolidacja władzy centralnej i rozwój administracji królewskiej.
• Sytuacja w Japonii — W Japonii cesarzem był Shijō, a rzeczywistą władzę sprawował siogunat w Kamakurze i regenci z rodu Hōjō. System feudalny i instytucje wojskowe siogunatu umacniały swoją pozycję.
• Religia i życie kulturalne — W Europie kontynuował się rozwój zakonów, aktywność instytucji kościelnych oraz fundacje klasztorów. W miastach rosła rola kupiectwa i rzemiosła, co sprzyjało rozwojowi lokalnych ośrodków miejskich.

Narodziny

Dane dotyczące dokładnych dat narodzin w średniowieczu są często niekompletne; w źródłach z 1234 nie ma wielu powszechnie potwierdzonych, znaczących postaci, których rok urodzenia z pewnością przypisuje się temu konkretnemu rokowi. W związku z tym lista znanych narodzin z 1234 w większości opracowań bywa uboga lub niepewna.

Zgony

• Ostatni cesarze dynastii Jin — W wyniku upadku Caizhou i klęski dynastii Jin w 1234 zginęli (lub popełnili samobójstwo) ostatni przedstawiciele dynastii rządzącej:
  • Emperor Aizong (Wanyan Shouxu) — cesarz Jin, który w obliczu klęski i oblężenia podjął decyzję o śmierci (opisane w źródłach jako samobójstwo) i przekazaniu symbolicznej legitimacji krótkotrwałemu następcy.
  • Emperor Mo (Wanyan Chenglin) — uważany za ostatniego formalnego cesarza Jin; zginął w trakcie walk o przetrwanie resztek dynastii.
• Inne zgony — Wiele lokalnych dostojników, dowódców i mniej znanych postaci historycznych zmarło w tym okresie, jednak brak jest powszechnie cytowanych, globalnie rozpoznawalnych nazwisk poza wymienionymi wyżej zgonami cesarzy Jin.

Monarchowie/Prezydenci

Poniżej zestawienie najważniejszych władców panujących w 1234 roku (wybór obejmuje państwa i ośrodki o znaczeniu międzynarodowym lub regionalnym):

• Anglia — Henryk III (rege 1216–1272)
• Francja — Luiz IX (Święty) (rege 1226–1270)
• Święte Cesarstwo Rzymskie — Fryderyk II Hohenstauf (cesarz 1220–1250)
• Stolica Apostolska — Papież Grzegorz IX (pontyfikat 1227–1241)
• Imperium Mongołów — Ögedei (Ogedei) Chan (Wielki Chan 1229–1241)
• Chiny (Południe) — Cesarz Lizong z dynastii Song Południowej (rege 1224–1264)
• Norwegia — Håkon IV Haakonsson (rege 1217–1263)
• Szkocja — Aleksander II (rege 1214–1249)
• Królestwo Kastylii i Leónu — Ferdynand III (rege 1217–1252)
• Królestwo Aragonii — Jakub I Zdobywca (rege 1213–1276)
• Portugalia — Sancho II (rege 1223–1248)
• Węgry — Andrzej II (rege do 1235)
• Czechy (Bohemia) — Wacław I (rege od 1230)
• Bizancjum (Cesarstwo Nicejskie, namiastka Bizancjum po upadku Konstancji) — Jan III Watać (John III Doukas Vatatzes) jako władca Nicei (rege 1222–1254)
• Japonia — cesarz Shijō (rege 1232–1242); realna władza u siogunatu Kamakura i regentów rodu Hōjō

Uwagi końcowe: Rok 1234 to szczególnie istotny moment w historii Chin i Azji Wschodniej ze względu na zakończenie panowania dynastii Jin i umocnienie Mongolskiego Imperium. W Europie natomiast dominowały procesy konsolidacji państwowej oraz spory między władzą świecką a kościelną. Ze względu na fragmentaryczny charakter średniowiecznych źródeł niektóre daty i przypisania mogą być różnie interpretowane w literaturze historycznej — powyższe zestawienie przedstawia najpewniejsze i najczęściej przytaczane informacje dotyczące roku 1234.