William Harvey był angielskim lekarzem. Urodził się w Folkestone, Kent, Anglia, 1 kwietnia 1578 roku. Jako pierwszy wyjaśnił, w jaki sposób krew jest przemieszczana w organizmie przez serce. Zmarł 3 czerwca 1657 r. w Roehampton.

Szpital w Ashford, Kent, nosi imię Harveya. Uczęszczał do The King's School, Canterbury, a następnie do Gonville and Caius College, Cambridge. Następnie udał się na Uniwersytet w Padwie, gdzie ukończył studia w 1602 roku. W Padwie studiował anatomię i chirurgię pod kierunkiem wybitnych anatomów, co ukształtowało jego późniejsze podejście eksperymentalne.

Po powrocie do Anglii Harvey ożenił się z Elizabeth Browne, córką królewskiego lekarza Elżbiety I. Został lekarzem w szpitalu św. Bartłomieja. Od 1609 do 1643 roku był lekarzem w szpitalu św. Bartłomieja w Londynie.

Odkrycie krążenia krwi

Harvey przeprowadził serię starannie zaplanowanych doświadczeń anatomicznych i vivisekcji, dzięki którym obalił dawne, galenowskie wyobrażenia o „tworzeniu” krwi w wątrobie i jej jednorazowym zużyciu. Do najważniejszych metod, które stosował, należały:

  • obserwacje działania serca i pomiar rytmu oraz objętości wyrzucanej krwi,
  • wiązanie naczyń (ligatury) w kończynach, co wykazywało kierunek przepływu krwi i funkcję zastawek żylnych,
  • porównawcze badania u różnych zwierząt oraz argumenty matematyczno-ilościowe pokazujące, że objętość krwi przepompowywanej przez serce znacznie przekraczałaby ilość dostępnej krwi, gdyby nie krążyła ona w pętli.

W 1628 roku Harvey opublikował główne dzieło pt. Exercitatio Anatomica de Motu Cordis et Sanguinis in Animalibus (O ruchu serca i krwi u zwierząt), w którym przedstawił dowody na istnienie zamkniętego obiegu krwi. Choć nie widział bezpośrednio naczyń włosowatych łączących tętnice z żyłami (ich istnienie zostało udowodnione później przez Marcella Malpighiego), to logicznie wywnioskował, że musi istnieć system połączeń zapewniający ciągłość przepływu.

Kariera i życie osobiste

Harvey łączył praktykę lekarską z pracą naukową. Zyskał uznanie jako lekarz sądowy i nadworny – w czasie życia pełnił funkcje na dworze królewskim, a jego metody ilustracyjne i dydaktyczne wpłynęły na kształcenie następnych pokoleń lekarzy. Był również autorem prac poświęconych rozrodu zwierząt; w 1651 r. ukazało się jego dzieło De Generatione Animalium.

Dziedzictwo

William Harvey uważany jest za jednego z twórców nowożytnej, eksperymentalnej fizjologii. Jego metoda — łączenie obserwacji anatomicznych z doświadczeniem i rozumowaniem ilościowym — stała się modelem badań medycznych. Odkrycie krążenia krwi zmieniło rozumienie funkcji układu sercowo‑naczyniowego i otworzyło drogę do dalszych badań nad mechanizmami wymiany gazowej, farmakologią i chirurgią naczyniową. Jego imię noszą placówki i pomniki upamiętniające wkład w medycynę.