Jak ważne jest bycie poważnym — komedia Oscara Wilde'a (1895)

Jak ważne jest bycie poważnym — komedia Oscara Wilde'a (1895): błyskotliwa satyra o miłości, hipokryzji i kalamburach; klasyka pełna humoru, skandalu i ponadczasowej lekkości.

The Importance of being Earnest, A Trivial Comedy for Serious People to sztuka Oscara Wilde'a. Po raz pierwszy wystawiono ją 14 lutego 1895 roku w St. James's Theatre w Londynie. W sztuce bohaterowie tworzą fikcyjne tożsamości i przyjmują fałszywe role, aby ułatwić sobie życie i osiągnąć zamierzone cele. Najważniejszymi motywami sztuki są lekkie, humorystyczne potraktowanie pozornie poważnych spraw — takich jak małżeństwa — oraz satyra na wiktoriańskie obyczaje i konwenanse. Już po premierze krytycy niemal jednogłośnie chwalili błyskotliwy dowcip sztuki; jedni postulowali głębszy wymiar społeczny, inni uznali ją za szczytowe osiągnięcie Wilde'a. Dziś jest to najpopularniejsza sztuka Wilde'a, często wystawiana na scenach całego świata.

Fabuła

Akcja toczy się w dwóch planach — w Londynie i w wiejskiej posiadłości — i skupia się na losach dwóch młodych mężczyzn: Jacka (John Worthinga) i Algernona Moncrieffa. Jack, aby swobodnie odwiedzać miasto, posługuje się pseudonimem „Ernest”, a Algernon wymyśla sobie wymówkę w postaci chorobliwego przyjaciela „Bunbury’ego”, żeby unikać towarzyskich obowiązków. Skomplikowana sieć tożsamości i pomyłek prowadzi do zabawnych nieporozumień, gdy obaj mężczyźni starają się zdobyć uczucia Gwendolen i Cecily — które z uporem twierdzą, że poślubią tylko mężczyznę o imieniu Ernest.

• Główni bohaterowie: Jack (John) Worthing, Algernon Moncrieff, Gwendolen Fairfax, Cecily Cardew, Lady Bracknell, Canon Chasuble, Miss Prism.
• Główne wydarzenia koncentrują się wokół odkrywania tożsamości, konfrontacji z konwenansami i słynnej rozmowy Lady Bracknell, w której pada m.in. pytanie o… torbę podręczną.

Tematy i styl

Sztuka jest pełna kalamburów, epigramów i gier słownych — nawet tytuł to wieloznaczna zabawa: „Ernest” to imię męskie, a angielskie „earnest” oznacza „poważny, szczery, uczciwy”. Wilde bawi się tym przeciwieństwem, obnażając fałsz konwenansów i uprzedzeń. W utworze pojawiają się wątki dotyczące moralności, stylu i hipokryzji, lecz całość utrzymana jest w tonie lekkości i ironii — dzięki czemu przekaz społeczny dociera do widza przez dowcip i wyrafinowane dialogi.

Recepcja i skandal

Wieczór otwarcia odniósł spektakularny sukces artystyczny i komercyjny, ale szczęście Wilde'a nie trwało długo. Markiz Queensberry, ojciec lorda Alfreda Douglasa (kochanka Wilde'a), próbował zakłócić przedstawienie i wkrótce wystąpił konflikt, który przerodził się w sprawę sądową. Wilde złożył pozew o zniesławienie przeciwko markizowi; w trakcie procesu ujawnione zostały szczegóły jego życia prywatnego. Skutkiem była seria procesów karnych przeciwko Wilde'owi, a w maju 1895 roku został skazany za „gross indecency” i skazany na dwa lata ciężkich robót. W wyniku skandalu spektakl, mimo początkowego sukcesu, został zdjęty z afisza po zaledwie 86 występach. Po odbyciu kary Wilde nie powrócił już do pisania komedii scenicznych; z tego okresu pochodzą inne jego prace, jak list pasterski De Profundis i wiersz The Ballad of Reading Gaol.

Adaptacje i dziedzictwo

Jak ważne jest bycie poważnym bywała wielokrotnie wznawiana i adaptowana. Trzykrotnie przeniesiono ją na ekran: kina - w latach 1952, 1992 i 2002, a także powstało wiele telewizyjnych i radiowych realizacji oraz współczesnych reinterpretacji scenicznych. Dzięki uniwersalnemu dowcipowi i celnej satyrze obyczajowej sztuka pozostaje chętnie czytana i wystawiana, zachowując status jednego z najbardziej rozpoznawalnych dzieł Oscara Wilde'a.

Pytania i odpowiedzi

P: Jaki jest tytuł sztuki Oscara Wilde'a?

P: Kiedy sztuka została wystawiona po raz pierwszy?

P: Jakie są ważne wątki w sztuce?

P: Jak ludzie reagowali na sztukę, gdy się ukazała?

P: O czym jest fabuła?

P: Jakiego rodzaju języka używa ta sztuka?

P: Ile przedstawień miał ten spektakl, zanim został zamknięty?

Szukaj według litery