W kryptografii szyfr strumieniowy jest szyfrem symetrycznym, w którym bity zwykłego tekstu łączą się z pseudolosowym strumieniem bitów szyfru (keystream) za pomocą operacji exclusive-or (xor). W szyfrze strumieniowym cyfry zwykłego tekstu są szyfrowane pojedynczo, a transformacja kolejnych cyfr zmienia się w trakcie stanu szyfrowania. Alternatywną nazwą jest szyfr stanowy, ponieważ szyfrowanie każdej cyfry jest zależne od bieżącego stanu. W praktyce, cyfry są zazwyczaj pojedynczymi bitami lub bajtami.

Szyfr strumieniowy reprezentuje inne podejście do szyfrowania symetrycznego niż szyfrowanie blokowe. Szyfrów blokowych używa się na dużych blokach o stałej długości. Szyfr strumieniowy wykonuje się zazwyczaj z większą prędkością niż szyfr blokowy i ma mniejsze wymagania sprzętowe. Szyfr strumieniowy może być jednak podatny na poważne problemy z bezpieczeństwem, jeśli zostanie użyty nieprawidłowo; na przykład, ten sam stan początkowy nie może być nigdy użyty dwukrotnie.

Szyfr strumieniowy wykorzystuje znacznie mniejszy i wygodniejszy klucz kryptograficzny, na przykład 128-bitowe klucze. Na podstawie tego klucza generuje on pseudolosowy strumień kluczy, który może być łączony z cyframi zwykłego tekstu w sposób podobny do algorytmu szyfrowania typu "one time pad". Ponieważ jednak strumień kluczy jest pseudolosowy, a nie prawdziwie przypadkowy, zabezpieczenie związane z jednorazowym padem nie może być zastosowane i jest całkiem możliwe, że szyfr strumieniowy jest całkowicie niepewny.