Hiena plamista (Crocuta crocuta) jest gatunkiem hieny (słowo to w języku angielskim pisane jest orkiszem "hyaena"). Często są one nazywane hieną śmieszną. Występują one prawie wszędzie w Afryce Subsaharyjskiej. Istnieje od 27.000 do 47.000 osobników, choć ich populacja zmniejsza się w środowisku naturalnym. Jest to spowodowane utratą siedlisk i nielegalnymi polowaniami. Żyli w Europie przez co najmniej milion lat, aż do końca plejstocenu.
Hiena plamista jest największym członkiem Hyaenidae. Są to najbardziej towarzyskie zwierzęta karłowate, o różnej wielkości grupy. Hieny są łowcami stada. Ich zachowania nadal nie są dobrze rozumiane. Jednak ich system społeczny nie jest spółdzielczy, lecz konkurencyjny. Samice dbają tylko o własne młode, a samce nie są zainteresowane pomaganiem samicom z ich młodymi. Samice są większe od samców i mogą je kontrolować. Samice są jedynymi ssakami, które nie mają otworu w pochwie.
Hiena plamista jest skutecznym padlinożercą, jak również myśliwym Mogą one jeść skórę, kości i inne odpady zwierzęce. Hieny cętkowane polują z rodzinną grupą około dwóch do pięciu innych hien. Rodzina żyje w dużych społecznościach (zwanych "klanami"), które mogą mieć nawet 80 osobników.
Biegają po stadach zwierząt i wybierają jednego do ataku. Po wybraniu ofiary, gonią ją przez długi czas. Mogą biegać z prędkością do 60 km/h. Ludzie od dawna znają hieny plamiste. W Górnym Paleolitu, ludzie robili obrazy hien w jaskiniach. Hieny plamiste cieszą się negatywną opinią w zachodniej kulturze i afrykańskim folklorze. W folklorze afrykańskim hieny cętkowane określane są jako brzydkie i przestraszone zwierzęta. W kulturze zachodniej są one postrzegane jako chciwe, głupie, głupie, potężne i niebezpieczne zwierzę.