Shinjitai: nowe, uproszczone formy kanji w języku japońskim (definicja)

Krótka historia i kontekst

Po wojnie Japonia przeprowadziła serię reform piśmienniczych, m.in. opublikowała listę 当用漢字 (tōyō kanji) w 1946 r., a później przeszła do systemu 常用漢字 (jōyō kanji), który jest aktualizowany i określa znaki nauczane w szkołach i stosowane w mediach. Reforma ta objęła zarówno zmniejszenie liczby znaków rekomendowanych do powszechnego użycia, jak i wprowadzenie uproszczonych kształtów (shinjitai). W praktyce shinjitai często pochodzą z uproszczeń stosowanych w pismach odręcznych lub z historycznych wariantów znaków.

Przykłady i porównania

• Przykłady par kyūjitai → shinjitai:
  • 樂 → 楽
  • 國 → 国
  • 龍 → 竜
  • 會 → 会, 體 → 体, 燈 → 灯
• Czasami shinjitai pokrywają się z uproszczonymi znakami chińskimi (np. 国 używane jest zarówno w japońskim, jak i w uproszczonym chińskim), jednak większość shinjitai jest mniej radykalna i w efekcie system japoński ma znacznie mniej uproszczeń niż system Chińskiej Republiki Ludowej.
• Dla wielu kanji shinjitai i kyūjitai są praktycznie nieodróżnialne w codziennym użyciu, ale w niektórych słowach starsza forma jest nadal często spotykana (np. „smok” może być zapisany jako 竜 lub tradycyjnie jako 龍).

Zastosowanie i wyjątki

• Współczesne nauczanie japońskiego skupia się na formach shinjitai — to one są wprowadzane w szkołach podstawowych i używane w urzędowych dokumentach oraz mediach.
• Kyuujitai przetrwały w pewnych kontekstach: w imionach i nazwiskach (ze względu na listę 人名用漢字 — jinmeiyō kanji i dopuszczalne warianty), w tekstach historycznych, w kaligrafii oraz w wydaniach typograficznych stylizowanych na tradycyjne.
• Niektóre znaki mają więcej niż jedną dopuszczalną formę w oficjalnych rejestrach, co powoduje różnice między wydawnictwami lub dokumentami urzędowymi.

Uwagi typograficzne i techniczne

• W praktyce drukarskiej i cyfrowej istnieje rozróżnienie między kształtem znaku (glyph) a jego kodem znakowym. Systemy kodowania (np. JIS, Unicode) zawierają zarówno wspólne, jak i rozróżnialne warianty znaków, dlatego w tekście elektronicznym można spotkać zarówno shinjitai, jak i kyūjitai — czasem jako odrębne punkty kodowe, innym razem jako różne glify tego samego znaku.
• Wybór formy zależy też od kroju pisma (fontu): niektóre fonty japońskie rysują znaki bliżej form tradycyjnych, inne — bliżej shinjitai.

Podsumowanie

Shinjitai to oficjalne, uproszczone formy kanji wprowadzone w Japonii po II wojnie światowej, mające ułatwić pisanie i naukę. Chociaż wiele shinjitai zbliżonych jest do uproszczeń stosowanych w Chinach, ogólnie reformy japońskie były mniej rozległe. Dziś shinjitai dominują w edukacji i mediach, natomiast kyūjitai zachowały swoją rolę w imionach, piśmiennictwie historycznym i sztuce typograficznej.