Sagarmatha (nep. सगरमाथा अञ्चल) była jedną z czternastu dawnych stref administracyjnych Nepalu. Obejmuje pas od wysokich gór Himalajów na północy po żyzne równiny Terai na południu. Jej siedzibą administracyjną historycznie było Rajbiraj; strefa miała znaczenie zarówno dla wspinaczki i turystyki, jak i dla rolnictwa w dolinach.

Położenie i krajobraz

Na północy obszar Sagarmathy sięga granicy z Tybetem (Chiny), natomiast na południu graniczy z Indiami. Od wschodu przylegała do Strefy Koshi, a od zachodu do Strefy Janakpur; sąsiedztwo z tymi obszarami wpływa na migracje ludzi i handel lokalny. Region obejmuje rozciągające się pasma Himalajów, w tym najwyższe partie, oraz nizinne obszary Terai, gdzie klimat i rolnictwo są odmienne od gór.

Główne jednostki administracyjne

Strefa Sagarmatha składała się z sześciu dystryktów o zróżnicowanym ukształtowaniu terenu i kulturze:

  • Khotang
  • Okhaldhunga
  • Solukhumbu (w granicach tego dystryktu znajduje się słynny Mount Everest)
  • Saptari (siedziba Rajbiraj)
  • Siraha
  • Udayapur

Historia administracyjna i zmiany

System strefowy Nepalu obowiązywał przez wiele dekad, lecz w wyniku reform konstytucyjnych w drugiej dekadzie XXI wieku kraj przeszedł na podział w prowincje. Funkcja stref została stopniowo wygaszona, a terytorium dawnej Sagarmathy weszło w granice nowych jednostek administracyjnych (m.in. Province No. 1 i Province No. 2). Granice historyczne nadal są użyteczne w badaniach geograficznych i turystycznych.

Znaczenie gospodarcze i kulturowe

Gospodarka regionu jest zróżnicowana: w dolinach Terai dominują uprawy rolne i handel przygraniczny, a w górach istotne są turystyka i usługi związane z trekkingiem i wspinaczką. Solukhumbu przyciąga ekspedycje na Mount Everest i turystów odwiedzających Park Narodowy Sagarmatha (zaklasyfikowany jako obiekt dziedzictwa UNESCO). W regionie żyją liczne grupy etniczne — Sherpowie i inne społeczności górskie na północy oraz Maithili i mieszkańcy nizin na południu — co przekłada się na bogactwo języków i obyczajów.

Komunikacja i walory przyrodnicze

Sieć transportowa bywa słabo rozwinięta w wyższych partiach; dostęp drogowy ograniczają strome doliny, dlatego ważną rolę odgrywają lotniska lokalne (np. Lukla) oraz szlaki piesze. Region jest też istotny dla ochrony przyrody — w górach znajdują się obszary chronione i centra badań nad wysokogórską florą i fauną. Historię, dostępność i wielokulturowość dawnej strefy opisują także lokalne źródła i opracowania regionalne, dostępne na stronach informacyjnych poświęconych podziałom administracyjnym i przewodnikach turystycznych sąsiadujących stref, jak i w materiałach edukacyjnych regionalnych.