Admirał czerwony (Vanessa atalanta) to dobrze rozpoznawalny, kontrastowo ubarwiony motyl, występujący w umiarkowanej Europie, Azji i Ameryce Północnej. Jego rozpiętość skrzydeł wynosi zwykle 45–50 mm (1,8–2,0 in). Gatunek preferuje cieplejsze rejony, ale jest silnym migratorem — wiosną migruje na północ, a czasami wykonuje także powrotną migrację jesienią.
Wygląd
Admirał czerwony ma czarne skrzydła z charakterystycznym czerwonym pasem poprowadzonym ukośnie przez przednie i tylne skrzydła oraz białymi plamami przy wierzchołkach przednich skrzydeł. Spód skrzydeł jest mniej kontrastowy — brunatno-szary, co ułatwia kamuflaż podczas odpoczynku. Osobniki powracające po hibernacji często mają wyraźniej przyciemnione ubarwienie niż motyle z pierwszego lęgu.
Siedlisko i rozmieszczenie
Gatunek zasiedla zróżnicowane siedliska: ogrody, parki, przydroża, obrzeża lasów i zarośla. W północnej Europie jest jednym z ostatnich motyli widocznych przed nadejściem zimy, często żerując na kwiatach bluszczu w słoneczne dni. Występowanie obejmuje również południowe regiony, gdzie osobniki bywają aktywne przez większą część roku.
Cykl życiowy i pokarm
Samice składają pojedynczo jaja na liściach pokrzyw, a gąsienice żywią się głównie pokrzywami (Urtica spp., w tym Urtica dioica i Urtica urens), rzadziej innymi roślinami zielnymi. Larwy żyją w skupiskach, tworząc sieć jedwabnych nici między liśćmi. Poczwarka jest przymocowana do podłoża lub łodygi; rozwój od jaja do imago zależy od warunków pogodowych i dostępności pokarmu.
Migracje i hibernacja
Admirał czerwony jest gatunkiem silnie migrującym. W Ameryce Północnej zazwyczaj występują dwa lęgi od marca do października; znacząca część obszaru musi być co roku na nowo kolonizowana przez południowych migrantów. Jednocześnie ten gatunek potrafi zimować jako imago — znamy populacje, które przetrzymują zimę w ukryciu (szopy, szczeliny murów, budynki) i ponownie pojawiają się wczesną wiosną. W niektórych częściach zasięgu, np. na południu kontynentu lub w ciepłych rejonach, zimowanie jest mniej rygorystyczne; gatunek przetrzymuje zimę m.in. w południowym Teksasie. Motyl ten potrafi też latać w słoneczne zimowe dni, zwłaszcza w południowej Europie.
Zachowanie i obserwacje
Dorosłe motyle żerują na nektarze licznych roślin miododajnych (np. budleja, jeżyny, osty), ale chętnie korzystają też z soku fermentujących owoców, soku drzewnego czy odchodów. W cieplejsze dni zauważalne są aktywne, energiczne loty — często przysiadają na kwiatach lub liściach, a przy spoczynku trzymają skrzydła rozwarte lub lekko złożone. Dzięki rozpoznawalnemu ubarwieniu i częstym pojawieniom w pobliżu ludzkich siedlisk jest jednym z bardziej obserwowanych gatunków motyli.
Podobne gatunki i status ochrony
W terenie można go pomylić z innymi przedstawicielami rodzaju Vanessa, jednak kombinacja czerwonego pasa z białymi plamami w wierzchołkowej części przednich skrzydeł jest dość charakterystyczna. Gatunek nie jest obecnie objęty szczególną ochroną i w wielu miejscach jest powszechny oraz dobrze przystosowany do zmienionych przez człowieka środowisk.
Inne gatunki czerwonych admirałów to:
- Vanessa gonerilla — red admiral występujący w Nowej Zelandii (czasem określany jako tamtejszy „red admiral”).
- Vanessa indica — tzw. Indian red admiral, spotykany w Azji Południowej i Południowo-Wschodniej.
- Vanessa vulcania — gatunek związany z regionem Wysp Kanaryjskich i Atlantykiem, bywa wyróżniany regionalnie jako „Canary red admiral”.
Podsumowanie: Vanessa atalanta to wyrazisty, migrujący motyl umiarkowanych stref klimatycznych, łatwy do zaobserwowania w ogrodach i zadrzewieniach. Jego obecność bywa zmienna sezonowo ze względu na migracje, lecz dzięki zdolności do zimowania oraz szerokiemu spektrum siedlisk nie jest zagrożony w skali globalnej.
