Rainbow (znany również jako Ritchie Blackmore's Rainbow lub Blackmore's Rainbow) to angielski zespół hardrockowy, kontrolowany przez gitarzystę Ritchiego Blackmore'a w latach 1975–1984 i 1994–1997. Pierwotnie zespół został założony z byłych członków Elf, choć przez lata Rainbow przechodził wiele zmian w składzie, a na żadnym z dwóch albumów studyjnych nie pojawił się ten sam skład. Oprócz głównych wokalistów Ronniego Jamesa Dio, Grahama Bonneta, Joe Lynna Turnera i Doogie White'a, w skład projektu wchodzili liczni muzycy wspomagający. Początkowo zespół łączył mistyczne tematy liryczne z neoklasycznym metalem, ale po odejściu Dio z grupy poszedł w kierunku bardziej opływowego, komercyjnego stylu.

Historia

Pomysł na Rainbow zrodził się po pierwszym odejściu Ritchiego Blackmore'a z Deep Purple w 1975 roku. Blackmore zaprosił do współpracy muzyków z formacji Elf oraz innych wykonawców, aby stworzyć własny projekt koncertowy i studyjny. Debiutancki album Ritchie Blackmore's Rainbow (1975) ukazał typowe dla wczesnego etapu mistyczne, niemal baśniowe teksty i ciężkie, neoklasyczne brzmienie gitary Blackmore'a. Kolejne płyty, zwłaszcza Rising (1976) i Long Live Rock 'n' Roll (1978), ugruntowały pozycję zespołu jako znaczącej siły w ciężkim rocku i metalu lat 70.

Po odejściu Ronniego Jamesa Dio w 1978 roku Blackmore zaprosił nowych śpiewaków i muzyków, co doprowadziło do ewolucji brzmienia w stronę bardziej radiowych, melodyjnych kompozycji. Album Down to Earth (1979) i późniejsze płyty z Joe Lynn Turnerem — Difficult to Cure (1981), Straight Between the Eyes (1982) i Bent Out of Shape (1983) — przyniosły komercyjne sukcesy i singlowe przeboje. W 1984 roku Blackmore rozwiązał Rainbow, by powrócić do reaktywowanego Deep Purple.

W 1994 roku Blackmore reaktywował projekt i nagrał album Strangers in Us All (1995) z wokalistą Doogie Whitem, ale formacja ponownie zakończyła działalność pod koniec lat 90.

Skład i najważniejsi członkowie

Skład Rainbow był zmienny, ale wśród najbardziej rozpoznawalnych postaci znajdują się:

  • Ritchie Blackmore — gitara (lider projektu)
  • Ronnie James Dio — wokal (wcześniejszy, kluczowy okres: lata 1975–1978)
  • Graham Bonnet — wokal (koniec lat 70.)
  • Joe Lynn Turner — wokal (początek lat 80.)
  • Doogie White — wokal (lata 1994–1997)
  • Cozy Powell — perkusja (ważna postać perkusyjna w klasycznym okresie)
  • Roger Glover — bas, produkcja (współpraca i występy w późniejszych składach)
  • Don Airey, Tony Carey i inni — instrumenty klawiszowe

Styl muzyczny i wpływy

Początkowe oblicze Rainbow łączyło ciężkie gitarowe riffy z elementami neoklasycznymi oraz dramaturgią znaną z mitologicznych i fantastycznych tekstów — przykładem jest epicki utwór "Stargazer" z tekstem o monumentalnym, orkiestrowym tle. Wczesny okres zespołu silnie wpłynął na rozwój neoklasycznego podejścia w hard rocku i metalu, a także na późniejsze zespoły heavymetalowe wykorzystujące orkiestracje i rozbudowane aranżacje.

Po zmianie wokalistów i współpracowników w końcu lat 70. i na początku 80. Rainbow zmienił kurs ku bardziej przystępnej, radiowej formie — prostsze melodie, wyraźniejsze refreny i szlify charakterystyczne dla AOR (arena rock). To posunięcie przyniosło zespołowi większą popularność komercyjną, ale też podzieliło część fanów wiernych cięższym brzmieniom z okresu Dio.

Dyskografia — wybrane albumy i utwory

  • Ritchie Blackmore's Rainbow (1975) — m.in. "Man on the Silver Mountain", "Catch the Rainbow"
  • Rising (1976) — m.in. "Stargazer" (często uznawany za jedno z najlepszych osiągnięć zespołu)
  • Long Live Rock 'n' Roll (1978)
  • Down to Earth (1979) — zawiera przebój "Since You Been Gone"
  • Difficult to Cure (1981) — zawiera wersję "I Surrender" (pisana przez Russa Ballarda)
  • Straight Between the Eyes (1982) oraz Bent Out of Shape (1983)
  • Strangers in Us All (1995) — płyta z okresu reaktywacji
  • Live: m.in. On Stage (1977) — dokumentujące energetyczne występy zespołu

Dziedzictwo

Rainbow pozostaje ceniony za wkład w rozwój ciężkiego rocka i metalu — zwłaszcza za innowacyjne wykorzystanie melodii, orkiestracji i technicznej gry gitarowej Blackmore'a. Wielu muzyków i zespołów metalowych wskazuje wczesne nagrania Rainbow jako istotne źródło inspiracji. Zespół znalazł się na #90 miejscu listy 100 największych artystów hard rocka VH1, co podkreśla trwały wpływ na scenę rockową.

Choć Rainbow kilkukrotnie zmieniał oblicze i skład, to właśnie dzięki tej zmienności zespół zdołał dotrzeć zarówno do fanów cięższego grania, jak i do słuchaczy poprockowych stacji radiowych, a jego utwory nadal pojawiają się na kompilacjach i playlistach poświęconych klasycznemu rockowi i metalowi.