Raif Badawi (arabski: رائف بدوي; ur. 13 stycznia 1984 r.) jest saudyjskim pisarzem, blogerem i działaczem na rzecz praw człowieka. W 2008 roku współzałożył serwis internetowy Free Saudi Liberals, platformę dyskusyjną poświęconą sprawom świeckości, wolności słowa i reform społecznych w Arabii Saudyjskiej. Strona szybko stała się przedmiotem zainteresowania władz ze względu na poruszane tam krytyczne wobec etablismentu i religijnych instytucji treści.

Tło zatrzymania i zarzuty

W 2012 roku Raif Badawi został aresztowany pod zarzutami obrażania religii islamskiej i „podważania bezpieczeństwa publicznego” poprzez prowadzenie strony internetowej i publikowanie artykułów oraz komentarzy. W toku procesu oskarżono go m.in. o „nawoływanie do liberalizmu” oraz „obrażanie religijnych autorytetów”. Ostateczne rozstrzygnięcia sądowe dotyczyły także kar administracyjnych, w tym zakazu pracy w mediach i zakazu podróży zagranicznych przez 10 lat po zakończeniu kary więzienia.

Wyrok i wykonanie kary

Badawi został skazany na 10 lat więzienia oraz 1 000 batów, a także obciążony grzywną i zakazami dotyczącymi pracy w mediach i wyjazdów zagranicznych przez dekadę po opuszczeniu więzienia. Pierwsza seria 50 batów została wykonana 9 stycznia 2015 roku. Ze względu na międzynarodowy sprzeciw i obawy o zdrowie Badawiego kolejne sesje chłosty były wielokrotnie odraczane. W czerwcu 2015 r. saudyjski sąd najwyższy potwierdził, że chłosta powinna być wykonana, lecz jej przeprowadzenie było ponownie odsuwane.

Reakcje międzynarodowe i stan zdrowia

Sprawa Raifa Badawiego wywołała szerokie potępienie na świecie. Organizacje praw człowieka, w tym Amnesty International, określiły go mianem więźnia sumienia i prowadziły kampanie na rzecz jego uwolnienia. Wielu polityków, intelektualistów i środowisk medialnych wezwało władze saudyjskie do złagodzenia kary lub uwolnienia Badawiego. Jego żona, Ensaf Haidar, aktywnie angażowała się w międzynarodowe akcje na rzecz męża, ostrzegając o jego złym stanie zdrowia i obawiając się, że przedłużające się uwięzienie i stosowanie kar cielesnych może doprowadzić do jego śmierci — obawę tę opisywała jako możliwy powolny wyrok śmierci.

Rodzina, obrońcy i kampania na rzecz uwolnienia

Siostra Badawiego, Samar Badawi, jest znaną aktywistką na rzecz praw kobiet i praw człowieka. Jej mąż, Waleed Abul-Khair, który pełnił funkcję obrońcy Raifa, został w lipcu 2014 roku skazany na 15 lat więzienia za swoją działalność prawniczą i obronę praw człowieka. Samar intensywnie działała na rzecz uwolnienia zarówno brata, jak i męża — uczestniczyła w międzynarodowych kampaniach i apelach do rządów oraz organizacji międzynarodowych. Żona Raifa, Ensaf Haidar, wraz z dziećmi osiedliła się na emigracji i kontynuuje starania o międzynarodowe wsparcie dla sprawy męża.

Znaczenie sprawy

Sprawa Raifa Badawiego stała się symbolem ograniczeń wolności słowa i praw człowieka w Arabii Saudyjskiej. Wzrastająca międzynarodowa presja pokazała, jak silna może być reakcja społeczności międzynarodowej wobec kar cielesnych i represji wobec dysydentów. Nadal trwa debata nad stosowaniem kar cielesnych oraz nad przestrzeganiem podstawowych praw człowieka w regionie.

Informacje zawarte w artykule dotyczą ogólnych faktów związanych z aresztowaniem, procesem i wyrokiem Raifa Badawiego oraz działań jego rodziny i organizacji wspierających; z uwagi na dynamiczny charakter sprawy niektóre szczegóły mogły ulec zmianie po dacie ostatniej aktualizacji.