Qianzhousaurus jest rodzajem dinozaurów z grupy coelurosaurian theropod. Do tej pory opisano tylko jeden gatunek: typem Qianzhousaurus sinensis. Ze względu na wydłużony, „wydęty” pysk bywa potocznie nazywany "Pinokio rex". Skamieniałości odkryto w południowych Chinach, a opis naukowy ukazał się w czasopiśmie Nature Communications w maju 2014 roku.

Wygląd i rozmiary

Qianzhousaurus miał charakterystycznie długi i wąski pysk oraz długie, cienkie zęby — w wyraźnym kontraście do krótszych, potężnych czaszek i grubych zębów tak znanego T. rex. Szkielet był lżejszy i smuklejszy niż u typowych tyranozaurydów, co sugeruje większą zwinność. Szacuje się, że osiągał długość rzędu kilku metrów (około 5–7 m) i masę zdecydowanie mniejszą niż największe tyranozaury, czyli był zwierzęciem średnich rozmiarów wśród drapieżników swojej epoki.

  • Głowa i uzębienie: wydłużona czaszka z wieloma wąskimi zębami, przystosowanymi prawdopodobnie do chwytania i dźgania mniejszych, zwinnych ofiar;
  • Ciało: lżejsza budowa kości niż u masywnych tyranozaurów — dawało to przewagę przy szybkim ściganiu mniejszych zwierząt;
  • Ruch: długie tylnie kończyny sugerują dobrą zdolność biegu i zwrotność.

Tryb życia i dieta

Cieńsze zęby i lżejsza budowa Qianzhousaurusa sugerują, że polował głównie na mniejsze kręgowce — jaszczurki, pierzaste dinozaury (małe teropody), a być może młode osobniki większych gatunków. W odróżnieniu od T. rex, który mógł polować na duże, masywne ofiary i stosować większą siłę żuchw, Qianzhousaurus prawdopodobnie polegał na szybkości, precyzji i licznych, ostrych zębach do zadawania ran i chwytania ruchomych celów.

Odkrycie i kontekst geologiczny

Kości zostały znalezione przez robotników na placu budowy w pobliżu miasta Ganzhou i następnie trafiły do miejscowego muzeum, skąd zostały przebadane przez paleontologów. Holotyp pochodzi z osadów datowanych na późną kredę (formacja Nanxiong), co oznacza, że Qianzhousaurus żył tuż przed wyginięciem nieptasich dinozaurów, na przełomie kredy.

Klasyfikacja i znaczenie odkrycia

Odkrycie Qianzhousaurus, razem z Alioramus z Mongolii, wskazuje, że wydłużone, długopyskie tyranozaury były szeroko rozpowszechnione w Azji. Niektórzy paleontolodzy zaliczają te formy do specjalnej grupy tyranozaurydów (czasem nazywanej Alioramini), wyróżniającej się smukłą budową czaszki. Znalezisko potwierdza wcześniejsze przypuszczenia, że tego typu tyranozaury stanowiły jedną z istotnych grup drapieżników w azjatyckich ekosystemach późnej kredy.

Odkrycie ma duże znaczenie ewolucyjne: pokazuje zróżnicowanie ekologiczne tyranozaurydów i możliwość współistnienia różnych strategii łowieckich (podział nisz ekologicznych) w tym samym regionie. Jak mówił jeden z badaczy, znalezisko „mówi nam dość jednoznacznie, że te tyranozaury z długimi pyskami były prawdziwą rzeczą” i że stanowiły odrębną linię, żyjącą do końca ery dinozaurów.

Znaczenie dla badań

Z punktu widzenia paleontologii Qianzhousaurus uzupełnia obraz różnorodności tyranozaurydów i pomaga lepiej zrozumieć ich adaptacje morfologiczne oraz sposób życia. Każde kolejne znalezisko tego typu pozwala rekonstruować łańcuchy troficzne i dynamikę ekosystemów późnej kredy w Azji.