PIPA (Protect IP Act) — projekt ustawy o ochronie własności intelektualnej

PIPA — kontrowersyjny projekt ochrony własności intelektualnej w USA: zaostrzone narzędzia przeciw piractwu, ryzyko ograniczenia wolności internetu i niezamierzone skutki.

Protect Intellectual Property Act (Preventing Real Online Threats to Economic Creativity and Theft of Intellectual Property Act), zwana również PIPA, była proponowaną amerykańską ustawą mającą na celu powstrzymanie naruszeń praw autorskich w Internecie. Ustawa dawałaby właścicielom praw autorskich nowe sposoby radzenia sobie z witrynami naruszającymi prawa autorskie.

Krytycy twierdzili, że proponowane prawo będzie niosło ze sobą ukryte ryzyko i niezamierzone konsekwencje.

Cel i kontekst

PIPA (oznaczona w Senacie jako S.968) została zgłoszona w 2011 roku jako odpowiedź na rosnące straty przemysłu rozrywkowego i własności intelektualnej spowodowane przez serwisy ułatwiające masowe naruszenia praw autorskich. Projekt miał umożliwić właścicielom praw oraz rządowi federalnemu szybsze i skuteczniejsze blokowanie i ograniczanie działalności tzw. „rogue sites” — witryn prowadzonych głównie po to, by rozpowszechniać pirackie kopie utworów.

Główne propozycje i mechanizmy

• Postępowania sądowe przeciw „rogue sites”: umożliwienie wniesienia pozwu i uzyskania nakazu sądowego nakazującego różne działania wobec wskazanych stron.
• Blokowanie dostępu przez rejestry DNS i operatorów sieci: sądy mogłyby nakazać dostawcom usług internetowych i operatorom DNS uniemożliwienie dostępu do wskazanych domen.
• Ograniczanie usług finansowych i reklamowych: zobowiązanie operatorów systemów płatności, sieci reklamowych i hostingowych do zaprzestania współpracy z witrynami naruszającymi prawa autorskie.
• Obowiązki dla wyszukiwarek: skierowanie żądań do wyszukiwarek o demotywowanie lub usuwanie wyników prowadzących do naruszających witryn.
• Skierowanie na strony zagraniczne: nacisk na możliwości blokowania i ograniczania działalności witryn zarejestrowanych poza USA, jeśli miałyby znaczący wpływ na amerykański rynek.

Krytyka i główne obawy

• Ograniczenie wolności słowa: przeciwnicy wskazywali, że mechanizmy blokowania mogłyby być stosowane nadmiernie i prowadzić do cenzury legalnych treści.
• Brak odpowiednich gwarancji proceduralnych: obawy dotyczące ochrony praw stron trzecich oraz możliwości szybkiego nakładania ograniczeń bez wystarczającej weryfikacji.
• Skutki techniczne dla Internetu: eksperci podkreślali ryzyko osłabienia bezpieczeństwa systemu DNS (m.in. konflikt z technologią DNSSEC) oraz wprowadzenia metod, które mogłyby być łatwo obchodzone lub wykorzystane do ataków.
• Szerszy wpływ na innowacje: możliwość nadmiernego obciążenia dostawców usług internetowych i mniejszych serwisów, co mogłoby zniechęcać do tworzenia nowych rozwiązań online.
• Niedookreślone pojęcia: terminy takie jak „strona wyraźnie i systematycznie naruszająca prawa” były krytykowane za zbyt szeroką i nieprecyzyjną definicję, dającą pole do nadużyć.

Przebieg legislacyjny i protesty

PIPA była rozpatrywana równolegle z projektem SOPA w Izbie Reprezentantów. W styczniu 2012 roku duże akcje protestacyjne w Internecie — m.in. czasowe wyłączenie lub cenzura popularnych stron (w tym anglojęzycznej Wikipedii) oraz kampanie informacyjne — zwróciły uwagę opinii publicznej i polityków na kontrowersje związane z tymi projektami. W efekcie głosowania nad PIPA i SOPA zostały wstrzymane, a projekty ustaw ostatecznie nie weszły w życie.

Skutki i dziedzictwo

Choć PIPA nie została uchwalona, dyskusja wokół niej wpłynęła na sposób, w jaki rozmawia się o ochronie własności intelektualnej w Internecie. Z jednej strony zwiększyła presję na branżę rozrywkową i polityków, by szukali rozwiązań egzekucyjnych; z drugiej — uwrażliwiła społeczeństwo na ryzyka związane z nadmierną ingerencją w architekturę sieci i prawa obywatelskie. Część mechanizmów walki z piractwem jest dziś realizowana innymi instrumentami prawnymi i handlowymi (w tym międzynarodowymi porozumieniami, działaniami organów ścigania i współpracą z platformami internetowymi), przy jednoczesnym większym nacisku na przejrzystość procedur i ochronę praw użytkowników.

Podsumowując: PIPA była próbą stworzenia silniejszych narzędzi prawnych do zwalczania internetowego piractwa, ale spowodowała szeroką debatę na temat równowagi między ochroną praw autorskich a wolnością i bezpieczeństwem Internetu. Projekt został ostatecznie wstrzymany po masowych protestach i nie wszedł w życie.

Protest

Niektórzy ludzie i firmy popierają to prawo, podczas gdy inni są nim zaniepokojeni. Zwolennicy obawiają się, że obecne prawo autorskie nie jest skuteczne w zamykaniu stron pirackich. Przeciwnicy martwią się, że prawo to jest rodzajem cenzury. Trudno jest powiedzieć, która strona ma rację, ponieważ język ustawy jest wciąż w trakcie pisania.

Angielskojęzyczna strona Wikipedii z 18 stycznia 2012 r., ilustrująca międzynarodowe zaciemnienie w proteście przeciwko SOPA i PIPA.

Szukaj według litery