Pokémon (skrót od Pocket Monsters (ポケットモンスター, Poketto Monsutā)) to japońska seria anime, będąca częścią szerokiej serii medialnej Pokémon, która jest własnością Nintendo. Seria anime została przetłumaczona i udostępniona w wielu regionach świata, w tym w Ameryce Północnej, Europie i Australii. Amerykański dub został pierwotnie przygotowany przez 4Kids Entertainment; od 2006 roku lokalizacją i nadzorem wersji anglojęzycznych zajmuje się Pokémon USA (The Pokémon Company International).
Historia i produkcja
Anime powstało niedługo po międzynarodowym sukcesie gier Pokémon Red i Blue — pierwszych tytułów z serii wydanych poza Japonią. Premiera serialu miała miejsce w Japonii na początku 1997 roku; w Stanach Zjednoczonych emisja rozpoczęła się pod koniec 1998 roku. Fenomen popularności serialu znany był jako "Pokémania" — wyjątkowy wzrost zainteresowania wśród dzieci i młodzieży, który szybko przeniknął do popkultury. Mimo początkowych obaw, że to tylko chwilowa moda, serial przetrwał i zgromadził międzypokoleniową bazę fanów.
Fabuła i główni bohaterowie
Główną osią anime są przygody Ash Ketchuma (jap. Satoshi), 10-letniego trenera Pokémonów, który przemierza kolejne regiony świata, poznaje nowych ludzi, rywalizuje na arenach i łapie kolejne stworki. Jego najbardziej rozpoznawalnym Pokémonem jest Pikachu, który stał się symbolem całej marki. W toku serii Ashowi towarzyszyli różni towarzysze, m.in. Misty i Brock w pierwszych odcinkach, a także postacie z późniejszych serii; przeciwstawiają mu się także antagoniści, jak słynny zespół złodziei Team Rocket (Jessie, James i Meowth).
Struktura serii i adaptacje
Anime jest podzielone na liczne serie (arkusze fabularne), zwykle powiązane z regionami przedstawionymi w kolejnych grach Pokémon. Do najważniejszych regionów należą m.in. Kanto, Johto, Hoenn, Sinnoh, Unova, Kalos, Alola, Galar oraz Paldea. W miarę rozwoju marki zmieniały się także formuła i bohaterowie: po ponad dwóch dekadach opowieść kontynuowano w nowych odsłonach, a w 2023 roku wprowadzono nową serię z nowymi protagonistami (co było dużą zmianą po długim czasie, gdy głównym bohaterem był Ash).
Filmy kinowe
Do filmu telewizyjnego i kinowego od początku przykłada się duże znaczenie — pierwszy pełnometrażowy obraz powiązany z serialem to Pokémon: Pierwszy film (w Japonii 1998, w Ameryce Północnej 1999), znany także jako Mewtwo wzywa (Mewtwo Strikes Back). Od tego czasu powstało ponad dwadzieścia filmów animowanych w kinowej dystrybucji oraz kilka specjalnych produkcji telewizyjnych. Poza animacjami stworzono też film aktorski Pokémon Detective Pikachu (2019), który zmierzał do szerszej publiczności i był realizacją w hollywoodzkim stylu.
Dubbing, lokalizacja i różnice
Lokalizacje i dubbingi miały znaczący wpływ na odbiór serii w różnych krajach. Wersja stworzona przez 4Kids Entertainment charakteryzowała się istotnymi zmianami, cenzurą i adaptacjami dialogów do realiów amerykańskiej widowni. Od 2006 roku procesem adaptacji zajmuje się Pokémon USA, co przyniosło zmiany w podejściu do tłumaczeń i prezentacji treści. Równocześnie powstały lokalne wersje w wielu językach, które często różniły się pod względem napisów, ścieżki dźwiękowej i montażu.
Wpływ kulturowy i kontrowersje
Pokémon jako marka miała ogromny wpływ na kulturę masową — od zabawek i karcianek po gry wideo, seriale, filmy i liczne produkty licencjonowane. Jednym z głośniejszych incydentów związanych z anime był odcinek z 1997 roku („Dennō Senshi Porygon”), którego emisja w Japonii wywołała u części dzieci objawy podobne do epilepsji świetlnej; po tej aferze niektóre odcinki i elementy zostały zmodyfikowane lub wycofane z emisji.
Dostępność i dziedzictwo
Serial i filmy Pokémon są dostępne na różnych platformach telewizyjnych i streamingowych w zależności od regionu. Marka pozostaje jednym z największych i najdłużej trwających fenomenów popkulturowych stworzonych w Japonii — zarówno ze względu na ciągłość produkcji, jak i zdolność do odnawiania się wraz z kolejnymi odsłonami gier i nowych generacji Pokémonów. Dla wielu widzów anime było i nadal jest początkiem przygody z całym uniwersum Pokémon, łącząc rozrywkę dla dzieci z elementami rywalizacji i kolekcjonowania cenionymi przez starszych fanów.