Park Narodowy Północno-Wschodniej Grenlandii — największy park narodowy świata
Odkryj Park Narodowy Północno‑Wschodniej Grenlandii — największy park narodowy świata: dzika arktyczna przyroda, lodowce i bezkresne przestrzenie.
Park Narodowy Północno-Wschodniej Grenlandii jest parkiem narodowym w Grenlandii, w Danii. Jest to największy park narodowy na świecie, o powierzchni 972 000 km² (ok. 375 000 mil kwadratowych). To sprawia, że park jest większy niż większość krajów — gdyby był państwem, zajmowałby 31. miejsce na liście państw pod względem powierzchni, tuż za Egiptem. Jest to jedyny park narodowy na Grenlandii i najbardziej wysunięty na północ park narodowy na świecie. Jego najbardziej na północ wysunięty punkt sięga nieco dalej niż najbardziej na północ wysunięty punkt w Parku Narodowym Quttinirpaaq w Kanadzie.
Położenie i historia
Park obejmuje ogromny obszar północno-wschodniej części wyspy Grenlandia, włączając zarówno wybrzeża, fiordy, wyspy przybrzeżne, jak i rozległe obszary pokrywy lodowej. Został utworzony w 1974 roku, a w 1988 roku jego granice zostały rozszerzone do obecnej powierzchni. Ze względu na surowy klimat i odległość od większych ośrodków ludzkich teren parku jest praktycznie bezludny — występują tu jedynie sporadyczne, sezonowe bazy badawcze i posterunki służb.
Klimat i krajobraz
Klimat parku jest typowo polarny: długie, mroźne zimy i krótkie, chłodne lata. Na dużych obszarach dominuje wieczna zmarzlina i lodowce; na północnych i centralnych częściach przeważa pokrywa lodowa Grenlandii. Na wybrzeżach rozciągają się surowe, skaliste fiordy, pola lodowe i plaże z kamieniami i żwirem. Miejscami występują fragmenty tundry z niską roślinnością (mchy, porosty, rośliny arktyczne) w sezonie wegetacyjnym.
Flora i fauna
Park ma duże znaczenie dla ochrony arktycznych ekosystemów i gatunków typowych dla północnych szerokości. Występują tu m.in.:
- niedźwiedź polarny (Ursus maritimus) — ważny obszar łowiecki i siedliskowy;
- morsy, foki i różne gatunki waleni korzystające z wybrzeży i pól lodowych;
- owce morskie i renifery oraz piżmowiec (musk ox) w niektórych częściach parku;
- ptaki morskie i lądowe — kolonie nurków, alk i innych ptaków arktycznych podczas sezonów lęgowych;
- lis polarny oraz inne drobne ssaki i bezkręgowce przystosowane do surowych warunków.
Dostęp, zarządzanie i ochrona
Ze względu na ekstremalny klimat i izolację dostęp do parku jest ograniczony: możliwy przede wszystkim drogą morską lub powietrzną (helikoptery, samoloty transportowe) w okresie letnim. Wjazd i pobyt na obszarze parku wymagają zezwoleń odpowiednich władz grenlandzkich/duńskich; większość obszaru jest objęta rygorystyczną ochroną przyrodniczą. Nie ma tu stałych osiedli ludzkich, a infrastruktura turystyczna jest praktycznie nieistniejąca — wyprawy organizowane są głównie przez wyspecjalizowane agencje polarne i instytuty badawcze.
Znaczenie naukowe i ochronne
Park odgrywa istotną rolę w badaniach klimatu, zmian klimatycznych, glaciologii oraz ekologii arktycznej. Zachowanie rozległych, relatywnie nienaruszonych obszarów arktycznych ma kluczowe znaczenie dla monitorowania skutków topnienia lodu, zmian w rozmieszczeniu gatunków i stanu populacji takich zwierząt jak niedźwiedź polarny. Obszar parku stanowi też ważny punkt odniesienia przy porównywaniu z innymi regionami Arktyki.
Praktyczne informacje
Dla osób zainteresowanych poznaniem tego zakątka świata: podróż wymaga starannego przygotowania, specjalistycznego sprzętu i współpracy z doświadczonymi operatorami polarnymi. Ze względu na ochronę przyrody i bezpieczeństwo odwiedzających warto zasięgnąć informacji u odpowiednich służb w Grenlandii przed planowaniem wyprawy.
Historia
Park został utworzony po raz pierwszy w dniu 22 maja 1974 roku. Pochodził on z północnej, praktycznie niezamieszkałej części byłej gminy Ittoqqortoormiit w Tunu (Wschodnia Grenlandia). W 1988 roku park został powiększony o kolejne 272.000 km2 (105.019.8 sq mi) do obecnych rozmiarów. To było przez dodanie północno-wschodniej części byłego powiatu Avannaa (North Greenland). W styczniu 1977 r. został on uczyniony międzynarodowym rezerwatem biosfery.
Fiord Franz Josef
Fauna
Około 5.000 do 15.000 wołów piżmowych, jak również wiele niedźwiedzi polarnych i morsów, można znaleźć w pobliżu regionów przybrzeżnych parku. Twierdzi się, że jest to 40% światowej populacji wołów piżmowych. Inne ssaki obejmują lisa arktycznego, stoat, lemingi i zające arktyczne. Inne ssaki morskie to foka obrączkowana, foka brodata, foka harpia i foka kapturowa, a także narwal i wieloryb Beluga.
Do gatunków ptaków, które rozmnażają się w parku, należą nur rdzawoszyi, bernikla białolica, gęś gęgawa, edredon, edredon królewski, cyraneczka, sowa śnieżna, sieweczka rzeczna, ptasznik i kruk.
Rypefjord
Przeszukaj encyklopedię