Metastabilność ma nieco inne znaczenie w różnych dziedzinach wiedzy. Ogólna idea jest jednak taka, że coś jest metastabilne, jeśli się nie zmienia, ale pod wpływem niewielkiej siły ("kuksańca") przejdzie w inny, bardziej stabilny stan.
Na przykład, klocek siedzi na zboczu ("pochyłej płaszczyźnie"). Siedzi on tam tak długo, aż zostanie szturchnięty, lub zbocze zostanie delikatnie uderzone, wywołując drgania. Wtedy klocek zaczyna się ślizgać. W tym momencie zsuwa się, aż osiągnie dno. Klocek siedzący na dnie jest stabilny. Blok siedzący na zboczu, ale nie poruszający się, jest metastabilny. A klocek, który się porusza, jest niestabilny.
Przykładem z życia wziętym jest lawina śnieżna. Lawina jest niestabilna (śnieg zsuwa się po zboczu góry). Kiedy lawina się skończy, śnieg jest stabilny. Zanim lawina ruszy, śnieg jest metastabilny, ponieważ wystarczy niewielka perturbacja, aby stracił to, co mogło wydawać się stabilnością, ale w rzeczywistości było tylko metastabilnością.