Nagroda Arthura C. Clarke’a to przyznawana w Wielkiej Brytanii nagroda za wybitne pisarstwo z zakresu science fiction. Dotyczy ona pojedynczej powieści opublikowanej w poprzednim roku — warunkiem uczestnictwa jest jej pierwsza publikacja na terenie Wielkiej Brytanii. Zwycięzca otrzymuje nagrodę pieniężną; jej wysokość rośnie każdego roku i jest równa bieżącemu rokowi wyrażonemu w funtach szterlingach (na przykład £1987 przy pierwszym rozdaniu w 1987 r. oraz £2011 w 2011 r.).

Pochodzenie i cel

Nagrodę ufundował znany autor fantastyki naukowej Arthur C. Clarke, przekazując środki na jej utworzenie. Pierwsze przyznanie miało miejsce w 1987 roku. Celem nagrody jest promowanie i nagradzanie najlepszych brytyjskich wydań powieści science fiction, podkreślenie jakości pisarstwa oraz zachęcenie wydawców i autorów do publikowania ambitnych dzieł gatunku w Wielkiej Brytanii.

Zasady kwalifikacji

Podstawowe kryteria są proste:

  • nagrodzona książka musi być powieścią (nie zbiorem opowiadań) o tematyce science fiction,
  • musi być opublikowana po raz pierwszy na terytorium Wielkiej Brytanii w roku poprzedzającym przyznanie nagrody,
  • zgłoszenia zwykle pochodzą od wydawców lub są rozpatrywane przez sędziów, którzy samodzielnie przeglądają wydane tytuły.

Regulamin dopuszcza różne formy wydania (hardcover, paperback, e‑book), o ile jest to pierwsze wydanie w Wielkiej Brytanii.

Proces wyboru

Zwycięzcę wybiera panel sędziowski składający się z przedstawicieli trzech organizacji: Brytyjskiego Stowarzyszenia Science Fiction (BSFA), Fundacji Science Fiction (Science Fiction Foundation) oraz trzeciej grupy — obecnie jest to SF Crowsnest. Sędziowie czytają zgłoszone i nominowane książki, przygotowują listy rekomendowane (często longlist i shortlist) i ostatecznie wybierają laureata. Proces ten ma na celu zapewnienie merytorycznej i niezależnej oceny jakości literackiej i wartości gatunkowej zgłaszanych powieści.

Wręczenie nagrody i organizacja

Organizatorem i administratorem Nagrody jest Fundacja Serendip. Ceremonia wręczenia bywa powiązana z innymi wydarzeniami kulturalnymi — ostatnio nagroda była wręczana podczas pierwszej nocy festiwalu filmowego SCI‑FI‑LONDON. Wręczenie obejmuje ogłoszenie zwycięzcy oraz przekazanie nagrody pieniężnej, której wysokość zmienia się z rokiem przyznania.

Znaczenie i odbiór

Nagroda Arthura C. Clarke’a jest uważana za jedną z ważniejszych brytyjskich nagród w dziedzinie science fiction. Przyczynia się do popularyzacji najlepszych tytułów i często zwiększa widoczność zwycięzców w kraju i za granicą. Dla autorów i wydawców uzyskanie tej nagrody stanowi prestiżowe wyróżnienie i dowód uznania środowiska literackiego.