Współrzędne: 18°28′30″S 70°18′52″W / 18.47500°S 70.31444°W / -18.47500; -70.31444

XV Region Arica i Parinacota (hiszp. XV Región de Arica y Parinacota) jest jednym z 15 okręgów administracyjnych Chile pierwszego rzędu. Jest to najnowszy region w kraju, utworzony na mocy ustawy 20.175. Rozpoczął działalność 8 października 2007 roku.



Położenie i podział administracyjny

Region Arica y Parinacota leży w północnej części Chile, nad wybrzeżem Oceanu Spokojnego. Graniczy na północy z Peru, na wschodzie z Boliwią, na południu z regionem Tarapacá, a od zachodu jest obmywany przez Pacyfik. Jego stolicą i największym miastem jest Arica.

Region dzieli się na dwie prowincje:

  • Provincia de Arica – główne gminy: Arica, Camarones.
  • Provincia de Parinacota – główne gminy: Putre, General Lagos.

Powierzchnia i ludność

Powierzchnia regionu wynosi około 16 873 km². Region jest słabo zaludniony w porównaniu z centralnymi częściami Chile, z koncentracją mieszkańców w strefie przybrzeżnej i w mieście Arica. Według danych spisowych (spis 2017) populacja regionu wynosiła około 224 500 osób. Znaczącą część mieszkańców stanowią społeczności rdzennych – przede wszystkim Aymara.

Geografia i klimat

Region charakteryzuje się dużą różnorodnością krajobrazów na stosunkowo niewielkiej powierzchni: od strefy nadbrzeżnej i suchych odcinków Pustyni Atacama po wysokie płaskowyże andyjskie (altiplano). W części andyjskiej znajdują się charakterystyczne elementy przyrody, takie jak wulkany (m.in. Parinacota), jeziora wysokogórskie (np. Laguna Chungará) oraz parki narodowe, przede wszystkim Lauca National Park.

Klimat nad wybrzeżem jest suchy, z niewielkimi opadami i łagodnymi temperaturami dzięki chłodnemu Prądowi Humboldta. W górach panują warunki wysokogórskie: niskie temperatury, duże amplitudy dobowej i sezonowe opady (głównie w porze deszczowej).

Gospodarka i transport

Gospodarka regionu opiera się na:

  • handlu i usługach związanych z portem w Arica (ważny węzeł morski dla północnego Chile i dla sąsiednich krajów),
  • rolnictwie w dolinach przybrzeżnych (np. dolina Azapa, znana z upraw oliwek i mango),
  • turystyce (natura, parki narodowe, wulkany, kąpieliska),
  • transporcie międzynarodowym i działalności celnej (ruch towarowy z Peru i Boliwią).

Najważniejsze szlaki komunikacyjne to autostrada Panamericana (Ruta 5), drogi łączące z Boliwią (m.in. droga do przejścia granicznego Tambo Quemado) oraz międzynarodne połączenia morskie i lotnicze. W Arica działa międzynarodowe lotnisko Chacalluta, a port w Arica obsługuje fracht i żeglugę handlową.

Turystyka i atrakcje

Region przyciąga turystów zarówno miłośników przyrody, jak i kultury. Główne atrakcje to:

  • Lauca National Park – jezioro Chungará, dzikie ptactwo, panoramy andyjskie i wulkan Parinacota;
  • Arica – plaże, skała El Morro, muzea (m.in. z wykopaliskami i znaleziskami z kultury Chinchorro, słynnej z mumii), atmosfera portowego miasta;
  • dolina Azapa – ogród botaniczny, uprawy i muzea regionalne;
  • miejscowości wysokogórskie, tradycje Aymara oraz możliwość wycieczek trekkingowych i obserwacji dzikiej przyrody.

Historia

Obszar dzisiejszego regionu był zamieszkany od wieków przez ludy andyjskie, w tym Aymara. W okresie kolonialnym teren wchodził w skład różnych administracji hiszpańskich. W XIX wieku, po Wojnie o Pacyfik (1879–1883), obszar Arica został włączony do Chile. W 2007 roku, w ramach reformy administracyjnej i na mocy ustawy 20.175, utworzono samodzielny XV region Arica y Parinacota, wydzielając go z regionu Tarapacá.

Informacje praktyczne

Dla podróżnych istotne są:

  • najlepszy okres na odwiedziny zależy od celu: nad morzem panują stabilne warunki przez większą część roku, w górach najlepsze warunki panują poza sezonem opadów (zwykle poza krótkim okresem deszczowym);
  • ze względu na dużą wysokość w rejonach altiplano (np. Laguna Chungará, Putre) zaleca się aklimatyzację i ostrożność przy planowaniu aktywności fizycznej;
  • przy wjazdach i wyjazdach z regionu warto znać procedury graniczne, zwłaszcza podróżując do Peru i Boliwii (przejścia drogowe, ewentualne formalności celne).

Region Arica y Parinacota łączy niezwykłe, kontrastowe krajobrazy — suchy, nadmorski pustynny brzeg z wysokogórskim altiplano — oraz bogate dziedzictwo kulturowe ludów andyjskich, co czyni go interesującym celem zarówno dla turystów, jak i dla badaczy przyrody i kultury.