Jozue, syn Nuna, jest jedną z ważniejszych postaci w Biblii. Jego imię (hebr. Jehoszua) oznacza „Jahwe jest zbawieniem”. W młodości był bliskim współpracownikiem Mojżesza, który w pewnym momencie zmienił jego imię z Hoszea na Jozue.

Wczesna służba i rola wojskowa

W relacjach biblijnych Jozue pojawia się najpierw jako dowódca wojskowy — generał, który prowadził siły Izraelczyków, m.in. w walce z Amalekitami (por. Wj 17). Dzięki doświadczeniu wojskowemu zyskał autorytet, który później wykorzystał jako główny przywódca narodu.

Przy boku Mojżesza i wydarzenia na Synaju

Kiedy Mojżesz wstępował na Górę Synaj, aby otrzymać od Boga święte Prawo, Jozue pozostał u podnóża góry i czuwał przy obozie (por. Wj 24). Nie od razu dowiedział się o kultach pogańskich, które wybuchły wśród ludu — o Złotego Cielca i czczeniu tego bożka, dowiedział się dopiero po powrocie Mojżesza (Mojżesz nie powie mu o tym? — teksty biblijne opisują, jak Mojżesz zareagował, gdy zobaczył bałwochwalstwo).

Dary prorocze i spór o przywództwo

W trakcie wędrówki po pustyni pojawiały się również inne przejawy szczególnej opieki Bożej — na przykład dwaj mężczyźni, Eldad i Medad, otrzymali dar proroczy; niektórzy, w tym Jozue, początkowo obawiali się utraty monopolu prorockiego, ale wydarzenie to pokazuje, że Bóg może posługiwać się wieloma ludźmi (prorokami).

Szpiedzy do Kanaanu

Na rozkaz Mojżesza Jozue był jednym z Dwunastu szpiegów wysłanych do Kanaanu. Po powrocie dziesięciu raportujących zasiewało strach wśród ludzi, sugerując, że lepiej byłoby wrócić do bycia niewolnikami w Egipcie, niż wchodzić do Ziemi Obiecanej, ponieważ ich obrońcy wydawali się zbyt silni. Tylko Jozue i Kaleb zachęcali lud, wierząc, że Bóg zapewni zwycięstwo i ochronę tak jak wcześniej przy wyjściu z Egiptu.

Przejście przywództwa i wkroczenie do Ziemi Obiecanej

Po śmierci, Mojżesza, na polecenie Boga Jozue został mianowany przywódcą Izraela. Przeżył okres żałoby, po czym otrzymał zadanie, by podbić i osiedlić naród w Kanaanie. Jako generał poprowadził lud przez Jordan i kierował kampaniami osiedleńczymi, zdobywając ważne miasta i obszary w Ziemi Obiecanej.

Wojny, zdobycie ziemi i porządek społeczny

Księga Jozuego opisuje serię bitew i zwycięstw — m.in. zdobycie Jerycha, upadek Ai, sojusze z niektórymi miastami (np. Gibeon) oraz większe kampanie przeciwko królewstwom kanaanejskim. Jozue odniósł sukcesy militarne, pokonując wielu przeciwników i przejmując znaczne obszary kraju. Po zakończeniu walk przywódca ten zorganizował podział terytoriów między plemiona: wyznaczono miejsca osiedlenia, miasta lewickie i miasta ucieczki, a także przypieczętowano wielokrotne przymierza z Bogiem i z mieszkańcami (w niektórych przypadkach na warunkach sojuszu).

Podział ziemi i ostatnie lata

Po podboju Jozue dopilnował sprawiedliwego rozdziału ziemi między Dwanaście Plemion Izraela, ustalił granice i pozostawił instrukcje dotyczące życia według Prawa. Jego działania miały na celu ugruntowanie nowego porządku społecznego i religijnego na zdobytym terenie.

Śmierć i dziedzictwo

Jozue zmarł jako człowiek, który doprowadził Izraelitów do osiedlenia w Ziemi Obiecanej; zgodnie z tradycją został pochowany w Timnat‑serach w górach Efraima. W Biblii znajduje się księga nazwana jego imieniem — Księga Jozuego — która opisuje jego działalność i pozostawiła trwałe dziedzictwo w historii narodu izraelskiego. Jego postać bywa interpretowana zarówno jako wzór wiernego dowódcy, jak i jako przykład realizacji Bożych obietnic wobec ludu.