John Surtees CBE (11 lutego 1934 – 10 marca 2017) był brytyjskim kierowcą wyścigowym, który odniósł wyjątkowy sukces zarówno na dwóch, jak i na czterech kołach. Jest jedyną osobą w historii, która zdobyła tytuł mistrza świata w Mistrzostwach Motocyklowych 500cc oraz tytuł Mistrza Świata kierowców w Formule 1.

Wczesne życie i początki

Urodził się w Tatsfield, Surrey. Karierę sportową rozpoczął od wyścigów motocyklowych — debiutował w nich w 1952 roku. Dzięki talentowi, determinacji i umiejętnościom technicznym szybko awansował do czołówki światowej.

Kariera motocyklowa

Surtees był czterokrotnym mistrzem świata w klasie 500cc – triumfował w latach 1956, 1958, 1959 i 1960. Pierwsze zwycięstwo w wyścigu odnotował w 1956 roku. Jego osiągnięcia na motocyklu uczyniły go jednym z najbardziej utytułowanych zawodników tamtej epoki.

Przejście do Formuły 1

W 1960 roku Surtees przeniósł się do wyścigów samochodowych i rozpoczął starty w Formule 1. Już w krótkim czasie zaczął osiągać dobre rezultaty — m.in. stanął na podium w Grand Prix Wielkiej Brytanii i wywalczył pole position w Grand Prix Portugalii. W 1963 roku dołączył do zespołu Ferrari, a rok później sięgnął po tytuł mistrza świata kierowców (1964) — zdobywając mistrzostwo z minimalną przewagą punktową nad rywalami. Pozostał w Ferrari w kolejnym sezonie, a w połowie 1966 roku zmienił barwy, dołączając do zespołu Cooper; w końcowych klasyfikacjach sezonu uplasował się wysoko w stawce. Później ścigał się również dla zespołu Honda Racing (nie mylić z zespołem Honda Racing działającym w latach 2006–2008).

Zespół Surtees

Po latach ścigania Surtees założył własny zespół, nazwany po prostu Surtees. Jako właściciel i jednocześnie kierowca jeździł dla swojej ekipy aż do zakończenia kariery kierowcy w 1972 roku. Następnie pozostał przy zarządzaniu zespołem, który startował w Formule 1 do 1978 roku. Ekipa Surtees odnosiła także sukcesy w innych seriach wyścigowych — m.in. w Mistrzostwach Formuły 2, gdzie w 1972 roku Mike Hailwood zdobył tytuł w barwach zespołu.

Późniejsze życie, odznaczenia i śmierć

Po zakończeniu aktywnej kariery Surtees pozostał ikoną motorsportu, cenioną zarówno za wyniki sportowe, jak i za wkład w rozwój zespołu, który prowadził. Był odznaczony tytułem CBE oraz uhonorowany wieloma nagrodami i wyróżnieniami środowiska wyścigowego.

Surtees zmarł 10 marca 2017 roku w szpitalu w Londynie z powodu niewydolności oddechowej, mając 83 lata.

Dziedzictwo

John Surtees pozostaje postacią wyjątkową w historii sportów motorowych — jedynym zawodnikiem, który zdobył najwyższe tytuły zarówno na motocyklach (klasa 500cc), jak i w Formule 1. Jego kariera inspiruje kolejne pokolenia zawodników, a zespół Surtees zapisał się na stałe w kronikach wyścigów jako przykład przejścia od sukcesu indywidualnego do roli menedżera i właściciela ekipy.