Isra i Mi'raj to dwie powiązane części tradycyjnej opowieści o życiu Mahomecie, którą opowiadają muzułmanie. Według przekazów, w jednym z nocy około roku 621 (w niektórych źródłach 620) Prorok znajdował się w Mekce, niedaleko Kaaby. Wtedy zjawił się mu anioł z niezwykłym stworzeniem zwanym Buraq. Buraq miał zabrać Proroka w drogę, która dzieli się na dwie części: Isra — nocną podróż z Mekki do odległego meczetu (tradycyjnie utożsamianego z Masjid al‑Aqsa w Jerozolimie), oraz Mi'raj — wniebowstąpienie, czyli podróż przez niebiosa aż do obecności Allaha.

Szczegóły opowieści

W trakcie Mi'raju Prorok spotkał w kolejnych niebiosach wielu proroków. Tradycja opisuje spotkania w przybliżonej kolejności:

  • w pierwszym niebie — z Adamem,
  • w drugim — z Janem (Jahją) i Jezusem (Isa),
  • w trzecim — z Józefem (Jusuf),
  • w czwartym — z Idrisem (przypisywany Enochowi),
  • w piątym — z Aaronem (Harunem),
  • w szóstym — z Mojżeszem (Musą),
  • w siódmym — z Abrahamem (Ibrahímem).

W czasie spotkania z Bogiem Prorok miał otrzymać nakaz odmawiania modlitwy (salah) jako obowiązku dla wspólnoty muzułmańskiej. Tradycja mówi, że pierwotnie liczba modlitw dziennie została ustalona na pięćdziesiąt, lecz po rozmowach z Mojżeszem Muhammad poprosił o zmniejszenie i ostatecznie liczba została zredukowana do pięciu obowiązkowych modlitw dziennie.

Obchody i znaczenie

Święto Isra i Mi'raj jest corocznie upamiętniane w wielu wspólnotach muzułmańskich. Najczęściej obchody przypadają w nocy 27. miesiąca islamu — Rajaba — choć data i forma obchodów mogą się różnić między krajami i tradycjami. Zwyczaje obejmują:

  • spotkania w meczetach z opowiadaniem historii i wyjaśnieniami duchowymi,
  • odmawianie dodatkowych modlitw i czytanie Koranu,
  • sermony edukacyjne dla dzieci i młodzieży oraz wspólne posiłki,
  • akty pobożności, modlitwy o błogosławieństwo i refleksję nad znaczeniem podróży.

Dla wielu wiernych Isra i Mi'raj ma głębokie znaczenie duchowe: podkreśla bliskość Proroka z Bogiem, potwierdza ważność modlitwy oraz ukazuje miejsce proroków w islamskiej wizji historii zbawienia.

Źródła i różne interpretacje

W Koranie o nocnej podróży wspomina Surah Al‑Isra (17:1): "Chwała temu, który nocą przeniósł swego sługę..." (tłumaczenia różnią się w szczegółach). Szczegóły dotyczące Mi'raju pochodzą przede wszystkim z hadisów i wczesnych tradycji islamskich. W literaturze teologicznej i wśród uczonych istnieją różne podejścia do tej historii:

  • część interpretacji traktuje Isra i Mi'raj dosłownie — jako rzeczywistą, fizyczną podróż,
  • inne akcentują jej charakter wizji lub doświadczenia mistycznego,
  • bywają też dyskusje nad dokładnymi miejscami spotkań i chronologią zdarzeń oraz nad znaczeniem poszczególnych elementów narracji.

Podsumowanie

Isra i Mi'raj to jedno z ważniejszych wspomnień w tradycji islamskiej, którego sedno stanowi nocna podróż i duchowe wniebowstąpienie Proroka Mahometa. Niezależnie od interpretacji historycznych czy metafizycznych, opowieść ta pełni rolę dydaktyczną i duchową: przypomina o obowiązku modlitwy, o łączności proroków i o znaczeniu relacji między człowiekiem a Bogiem.