HM Prison Pentridge — historia, architektura i rewitalizacja więzienia w Coburg
Zwięzły przegląd historii HM Prison Pentridge w Coburg (Wiktoria): budowa, funkcjonowanie, znani więźniowie, zamknięcie, rewitalizacja i spory o ochronę dziedzictwa.
HM Prison Pentridge to historyczny zakład karny położony w Coburg, na północ od centrum Melbourne, w stanie Victoria. Kompleks został wzniesiony w połowie XIX wieku — budowę rozpoczęto w 1850 roku, a pierwsi więźniowie przybyli w 1851 roku. Przez niemal 150 lat obiekt pełnił funkcję głównego więzienia o zróżnicowanym rygorze, zanim został oficjalnie zamknięty 1 maja 1997 roku. Charakterystycznym elementem konstrukcyjnym były ciemne bloki bazaltu, co przyniosło mu popularne przydomki, takie jak „Bluestone College” czy „College of Knowledge”.
Galeria obrazów
10 Obrazy
Historia i rozwój instytucji
Pentridge powstało w okresie intensywnego rozwoju kolonii, gdy rosnąca populacja Melbourne wymagała nowych instytucji penitencjarnych. W ciągu kolejnych dziesięcioleci kompleks był wielokrotnie rozbudowywany i reorganizowany — powstawały odrębne skrzydła i dziedzińce, warsztaty, budynki administracyjne oraz obiekty medyczne. Zmiany architektoniczne i organizacyjne odzwierciedlały przemiany w filozofii karania i nadzorowania osadzonych: od systemów opartych na pracy i izolacji po rygorystyczne jednostki wysokiego nadzoru.
Architektura i warunki
Kompleks składał się z kilku głównych bloków celowych oddzielonych masywnymi murami z miejscowego bazaltu. Typowe dla XIX-wiecznych więzień elementy to długie korytarze, pojedyncze cele, pracownie rzemieślnicze oraz pomieszczenia administracyjne. W Pentridge funkcjonowały też instalacje związane z wykonywaniem najwyższych kar, co uczyniło go miejscem o silnym ładunku społecznym i medialnym. Warunki życia więźniów zmieniały się z czasem; opisy historyczne wskazują zarówno na okresy względnego porządku i pracy, jak i na momenty przeludnienia i napięć.
Znani więźniowie i wydarzenia
Pentridge zyskało rozgłos w związku z kilkoma głośnymi sprawami karnymi. Do najbardziej pamiętnych należy wykonanie kary śmierci na Ronalodzie Ryanie w 1967 roku — uznawane za ostatnią oficjalną egzekucję w Australii, która sprowokowała szeroką debatę publiczną na temat kary kapitalnej. W zakładzie przebywali też inni więźniowie o znaczeniu lokalnym i krajowym, a sprawy związane z ich osadzeniem i procesami przyciągały uwagę prasy.
Zamknięcie i przyczyny
Decyzja o zamknięciu Pentridge zapadła w kontekście zmian w polityce penitencjarnej, restrukturyzacji systemu więziennictwa i rosnących kosztów utrzymania starych zabytkowych budynków. Po zamknięciu kompleks przez pewien czas pozostawał nieużytkowany, co spowodowało szybkie pogarszanie stanu niektórych obiektów i zwiększyło presję na podjęcie decyzji dotyczących przyszłego wykorzystania terenu.
Rewitalizacja i adaptacja
Od końca XX wieku teren Pentridge stał się przedmiotem projektów rewitalizacyjnych. Część zabudowy została zachowana i zaadaptowana, inne fragmenty rozebrano, by ustąpić miejsca nowej zabudowie mieszkaniowej i usługowej. Inwestycje realizowane były etapami: północna część terenu była rozwijana przez dużego inwestora, a pozostałe obszary przekształcano w ramach przedsięwzięć określanych zbiorczo jako Pentridge Village. Programy adaptacji obejmowały projekty mieszkaniowe, lokale usługowe, przestrzenie dla gastronomii oraz pomieszczenia o charakterze kulturalnym. W planach rewitalizacyjnych pojawiały się także koncepcje bardziej masowej zabudowy, w tym propozycje wielopiętrowych budynków mieszkalnych, które budziły dyskusje wśród mieszkańców i konserwatorów.
Ochrona dziedzictwa i spory
Rewitalizacja Pentridge wywołała kontrowersje związane z ochroną historycznego charakteru miejsca. Organizacje zajmujące się dziedzictwem kulturowym i lokalne społeczności wyrażały obawy odnośnie do planów rozbiórki fragmentów zewnętrznych murów, ingerencji w historyczny układ zabudowy oraz ogólnej skali nowych inwestycji. Część działań została zatwierdzona przez instytucje zajmujące się ochroną zabytków, co jednak nie uśmierzyło sporów na temat kompromisu między zachowaniem autentycznego dziedzictwa a potrzebami współczesnej zabudowy. Narodowe i lokalne organizacje zabytkowe wielokrotnie apelowały o dokumentację, konserwację oraz publiczne udostępnienie najważniejszych fragmentów zespołu.
Dziedzictwo i rola w pamięci społecznej
Pentridge pełni dziś funkcję miejsca pamięci i przykład rekultywacji poprzemysłowej. Zachowane fragmenty i opowieści o więzieniu są wykorzystywane w edukacji historycznej, turystyce pamięci oraz lokalnych narracjach o przeszłości. Adaptowane budynki stały się przestrzeniami komercyjnymi i kulturalnymi, co umożliwia ich dalsze użytkowanie, ale jednocześnie stawia pytania o odpowiedzialność za prawdziwe przedstawienie historii osadzonych i wydarzeń związanych z miejscem.
- Rok budowy: 1850; pierwszy napływ osadzonych: 1851.
- Oficjalne zamknięcie: 1 maja 1997.
- Jedno z najsłynniejszych wydarzeń: egzekucja Ronalda Ryana w 1967 roku.
- Współczesne wyzwania: równoważenie rewitalizacji z ochroną zabytków.
Osoby zainteresowane dalszymi szczegółami mogą sięgnąć po materiały źródłowe i opracowania dostępne online oraz archiwalia lokalne: informacje o zakładzie, dane dotyczące dzielnicy Coburg oraz szerszy kontekst historyczny stanu Victoria. Tekst ten ma charakter przeglądowy; w razie potrzeby można go rozszerzyć o szczegółowe opracowania dotyczące poszczególnych dziedzinek, planów architektonicznych i dokumentacji konserwatorskiej.
Działy
Więzienie podzielone było na wiele oddziałów, których nazwy pochodziły od liter alfabetu.
- A - Więźniowie krótko- i długoterminowi za dobre zachowanie
- B - Więźniowie długoterminowi z problemami behawioralnymi
- C - Vagabonds and short term prisoners, gdzie więziony był Ned Kelly (zburzony w 1976 r.)
- D - więźniowie aresztowani oczekujący na proces
- E - Oddział internatu mieszczący więźniów krótkoterminowych
- F - Środek tymczasowy i krótkoterminowy
- G - Problemy ze zdrowiem psychicznym
- H - Wysokie bezpieczeństwo, dyscyplina i ochrona
- J - Grupa Młodych Przestępców - później dla długoterminowych z udokumentowanym dobrym zachowaniem
- Jika Jika - maksymalne zagrożenie bezpieczeństwa i ochrona, później przemianowana na dywizję K
Jednostka o wysokim poziomie bezpieczeństwa Jika Jika
Jika Jika, został otwarty w 1980 roku kosztem 7 milionów AU$. Był to "zakład karny w zakładzie karnym", przeznaczony do przetrzymywania najcięższych i najdłużej przebywających w więzieniu więźniów stanu Wiktoria. Otrzymał on nagrodę "Excellence in Concrete Award" od Concrete Institute of Australia. Został zamknięty po śmierci pięciu więźniów w 1987 roku.
Jika Jika posiadała sześć oddzielnych jednostek, każda na końcu promienistego kręgosłupa. Posiadał elektroniczne drzwi, telewizję przemysłową i zdalne zamki. Dzięki temu mógł zatrudniać mniejszą liczbę pracowników, ale nadal zapewniał maksymalne bezpieczeństwo. Wyposażenie było skąpe, a więźniowie ćwiczyli na odpornych na ucieczkę dziedzińcach.
W 1983 r. czterech więźniów uciekło z "odpornego na ucieczki" więzienia Jika Jika. Kiedy dwóch funkcjonariuszy więziennych zostało ukaranych dyscyplinarnie w związku z ucieczką z Jika Jika, doszło do tygodniowego strajku.
1987 Pożar więzienia Jika Jika
Więźniowie Robert Wright, Jimmy Loughnan, Arthur Gallagher, David McGauley i Ricky Morris - z jednej strony jednostki - oraz Craig 'Slim' Minogue i trzech innych więźniów z drugiej strony odgrodzili drzwi swoich sekcji siatką tenisową. Materace i inna pościel zostały następnie ułożone na stosie przy drzwiach i podpalone. Okna w świetlicy zostały zasłonięte papierem, aby funkcjonariusze nie mogli zobaczyć, którzy więźniowie dokonali zniszczeń.
W pożarze zginęli więźniowie: Robert Wright, Jimmy Loughnan, Arthur Gallagher, David McGauley i Ricky Morris. Skazany zamachowiec z Russell Street Craig Minogue i trzech innych więźniów przeżyło, ponieważ zostali ewakuowani, gdy wybuchł pożar.
Miejsca grobów
Groby straconych więźniów znajdowały się w nieoznaczonym miejscu w rogu więzienia. W 1929 roku 32 ciała zostały przeniesione z Melbourne Gaol podczas budowy Royal Melbourne Institute of Technology. Groby te zostały odnalezione w 2008 roku. Wśród odnalezionych ciał był szkielet buszrendżera Neda Kelly'ego.
Egzekucje
W Pentridge wykonano 11 egzekucji. Belka szubieniczna i zapadnia zostały przeniesione z więzienia Melbourne Gaol i umieszczone w oddziale "D" w 1924 roku.
- David Bennett 26 września 1932 r.
- Arnold Karl Sodeman 1 czerwca 1936 r.
- Edward Cornelius 26 czerwca 1936 r.
- Thomas Johnson 3 stycznia 1939 r.
- George Green 17 kwietnia 1939 r.
- Alfred Bye 22 grudnia 1941 r.
- Eddie Leonski (żołnierz amerykański i seryjny morderca) 9 listopada 1942 r.
- Jean Lee 19 lutego 1951 r.
- Norman Andrews 19 lutego 1951 r.
- Robert David Clayton 19 lutego 1951 r.
- Ronald Joseph Ryan 3 lutego 1967 r.
Kiedy więzienie zostało zamknięte, belka i zapadnia zostały zabrane z powrotem do więzienia w Melbourne, gdzie stały się częścią ekspozycji historycznej.
Ostatnia egzekucja
Ronald Ryan był ostatnim człowiekiem straconym w więzieniu Pentridge i w Australii. Ryan został powieszony na Wydziale "D" o godzinie 8.00 3 lutego 1967 roku. Został on skazany za zamordowanie funkcjonariusza więziennego podczas ucieczki z tego samego więzienia. Jeszcze tego samego dnia ciało Ryana zostało pochowane w nieoznaczonym grobie na terenie oddziału "D". Do dziś trwają spory na temat jego powieszenia.
Notoryczni więźniowie
- Dennis Allen, najstarszy członek rodziny Pettingillów. (d. 1987)
- Garry David, (zm. 1993), znany również jako Garry Webb, odpowiedzialny za ustawę o ochronie społeczności lokalnych z 1990 r.
- Peter Dupas, australijski seryjny morderca
- Keith Faure, skazany za zamordowanie Lewisa Caine'a i Lewisa Morana wraz z Evangelosem Goussisem podczas zabójstw gangów w Melbourne. Był również podstawą do stworzenia postaci Keithy George'a w filmie Chopper
- Christopher Dale Flannery, znany również jako "Mr Rent-a-Kill", płatny zabójca.
- Kevin Albert Joiner, morderca, zastrzelony podczas próby ucieczki w 1952 roku.
- Ned Kelly, buszmen
- Julian Knight, zamordował siedem osób w masakrze na Hoddle Street
- Eddie Leonski, dusiciel z Brownout.
- Craig 'Slim' Minogue, Russell Street Bomber
- Clarrie O'Shea, działaczka związkowa
- Frank Penhalluriack
- Victor Peirce, członek rodziny Pettingill, uniewinniony z zarzutu strzelaniny z policją na Walsh Street w 1988 roku. Zabity w 2002 roku.
- Harry Power, buszmen
- Mark "Chopper" Read, przywódca gangu
- Gregory David Roberts, autor książki Shantaram, uciekinier z Pentridge, który uciekł do Indii
- Ronald Ryan - Ostatnia osoba, która została stracona w Australii.
- Maxwell Carl Skinner, stały uciekinier, który podczas jednej ze swoich ucieczek użył tramwaju
- William Stanford, rzeźbiarz
- Stan Taylor, aktor i skazany zamachowiec z Russell Street
- Squizzy Taylor, gangster
- John Zarb, pierwsza osoba uznana za winną niezastosowania się do wezwania do wojska podczas wojny w Wietnamie
Oś czasu
- Otwarcie dywizji "F" z 1850 r.
- 1870 - Wydział "G" otwarty jako przemysłowa szkoła reformatorska
- 1894 Więzienie żeńskie w Pentridge (oddział "D")
- 1951 Ostatnia kobieta stracona w Australii, Jean Lee zostaje powieszona.
- 1967 Ostatnia egzekucja w Australii - Ronald Ryan (w latach 1842-1967 stracono 186 więźniów)
- Październik 1987 r. - Pięciu więźniów ginie w pożarze w Jika Jika podczas zamieszek związanych z warunkami panującymi w więzieniu. Craig Minogue i trzech innych więźniów przeżyło pożar.
- 1 maja 1997 r. - zamknięto więzienie Pentridge.
- Współczesność - przebudowany na osiedle mieszkaniowe.
Ucieka z
- 1899 Pierre Douar - popełnił samobójstwo po schwytaniu
- 1901 Edward Sparks - nigdy więcej o nim nie słyszano
- 1901 John O'Connor - złapany w Sydney dwa tygodnie później
- 1926 John Keith Monson, znany również jako "Stokesbury" i "Richard Morrenci", złapany kilka tygodni później w W.A.
- 1939 George Thomas Howard - złapany po dwóch dniach
- 1940 Kevin R. Jones - złapany w Sydney dwa tygodnie później
- 1951 Victor Franz - złapany następnego dnia.
- 1952 Kevin Joiner - zastrzelony podczas ucieczki
- 1952 Maxwell Skinner - odepchnięty od muru więzienia podczas bójki ze strażnikiem, złamał nogę
- 1957 Willam O'Malley - złapany po 15 minutach
- 1957 John Henry Taylor - złapany po 15 minutach
- 1961 Maurice Watson - złapany następnego dnia
- 1961 Gordon Hutchinson - złapany następnego dnia
- 1965 Ronald Ryan - złapany w Sydney 19 dni później
- 1965 Peter Walker - złapany w Sydney 19 dni później
- 1972 Dennis Denehy -
- 1972 Gary Smedley -
- 1972 Alan Mansell -
- 1972 Henry Carlson -
- 1973 Harold Peckman - złapany następnego dnia
- 1974 Edward "Jockey" Smith
- 1974 Robert Hughes
- 1974 George Carter -
- 1976 John Charles Walker
- 1977 David Keys -
- 1980 Gregory David Roberts (w tamtym czasie znany jako Gregory Smith) - uciekł w biały dzień z Trevorem Jolly i następnie udał się do Indii po krótkim okresie w Nowej Zelandii
- 1980 Trevor Jolly -
- 1982 Harry Richard Nylander -
- 1987 Dennis Mark Quinn - schwytany w Nowej Zelandii 19 dni później
Wykorzystanie w mediach
- Brama frontowa z napisem "HM Prison Pentridge" widnieje na okładce debiutanckiego albumu australijskiego zespołu Airbourne zatytułowanego Runnin' Wild.
- Odcinek 2, Homecomings z 1976 ABCTV adaptacji Novel Franka Hardy'ego Power Without Glory cechy John West picking jego brat Frank West się z Pentridge Prison po służbie 12 lat za gwałt.
- Film Johna Hillcoata i Evana Englisha z 1988 roku "Ghosts... Of The Civil Dead" był w dużej mierze oparty na wydarzeniach, które miały miejsce w niesławnym więzieniu Pentridge Prison's Jika Jika Maximum Security w okresie poprzedzającym pożar w 1987 roku.
- Australijski film "Co noc" z 1994 r. ... Everynight opisuje życie więzienne w oddziale H w Pentridge.
- Film Andrew Dominika "Chopper" z 2000 roku był częściowo kręcony w H Division.
Pytania i odpowiedzi
P: Kiedy zbudowano więzienie HM Pentridge?
O: Więzienie HM Pentridge zostało zbudowane w 1850 roku.
P: Kiedy pierwsi więźniowie przybyli do HM Prison Pentridge?
O: Pierwsi więźniowie przybyli do HM Prison Pentridge w 1851 roku.
P: Kiedy zamknięto HM Prison Pentridge?
HM Prison Pentridge zostało zamknięte 1 maja 1997 roku.
P: Jakie były przydomki więzienia HM Prison Pentridge?
O: Niektóre z przydomków HM Prison Pentridge to "The Bluestone College", "Coburg College" lub "College of Knowledge".
P: Co stało się z dużą częścią HM Prison Pentridge od czasu jego zamknięcia?
O: Od czasu zamknięcia, znaczna część HM Prison Pentridge została rozebrana, aby zrobić miejsce dla osiedla mieszkaniowego.
P: Kto rozbudowuje północną część HM Prison Pentridge?
O: Północna część HM Prison Pentridge jest budowana przez Valad Property Group.
P: Dlaczego funduszowi National Trust nie podobają się plany zagospodarowania zatwierdzone przez Heritage Victoria dla więzienia HM Prison Pentridge?
O: National Trust nie zgadza się z zatwierdzonymi przez Heritage Victoria planami zagospodarowania przestrzennego dla więzienia HM Prison Pentridge, ponieważ plany te obejmują rozbiórkę części murów zewnętrznych i budowę mieszkań pomiędzy historycznymi budynkami więzienia.
Powiązane artykuły
Autor
AlegsaOnline.com HM Prison Pentridge — historia, architektura i rewitalizacja więzienia w Coburg Leandro Alegsa
URL: https://pl.alegsaonline.com/art/44569
Źródła
- books.google.com : Melbourne
- heritage.gov.au : "Australian Heritage Places Inventory - Record"
- theage.com.au : "Pentridge tower gets nod"
- books.google.com : The History of Australian Corrections
- theage.com.au : "Private life, public service"
- heraldsun.com.au : "Ned Kelly's bones found"
- nla.gov.au : "Offence against girl"
- nla.gov.au : "Trailed Sodeman— retires soon"
- nla.gov.au : "Vicarage murder"
- nla.gov.au : "Murderer hanged"
- nla.gov.au : "Murderer hanged"
- nla.gov.au : "Alfred Bye executed"
- nla.gov.au : "Leonski hanged in Melbourne"
- nla.gov.au : "Three to be hanged today"
- smh.com.au : "Ronald Ryan, last man executed, may be exhumed"