Hiroszima (ISBN 0-679-72103-7) to artykuł napisany przez laureata nagrody Pulitzera Johna Herseya, który ukazał się w The New Yorker w sierpniu 1946 roku, rok po zrzuceniu przez Stany Zjednoczone bomby atomowej na miasto Hiroszima w Japonii. Artykuł wkrótce został przekształcony w książkę. Opisano w nim, jak bomba wpłynęła na życie sześciu osób:

  • Wielebny pan Kiyoshi Tanimoto: metodystyczny minister wykształcony w Stanach Zjednoczonych na Uniwersytecie Emory był 3,500 jardów od centrum eksplozji;
  • Pani Hatsuyo Nakamura: wdowa wojenna i szwaczka, matka trójki małych dzieci była 1350 jardów od centrum wybuchu;
  • Dr Masakazu Fujii: zamożny lekarz i właściciel prywatnego szpitala był 1550 jardów od centrum eksplozji;
  • Ojciec Wilhelm Kleinsorge (Makoto Takakura): ksiądz jezuicki stacjonujący w mieście był 1400 jardów od centrum wybuchu;
  • Dr Terufumi Sasaki: młody lekarz w szpitalu Czerwonego Krzyża był 1650 jardów od centrum eksplozji.
  • Panna Toshiko Sasaki (Siostra Dominique Sasaki): Urzędnik w East Asia Tin Works (nie spokrewniony z Terufumi Sasaki) był 1600 jardów od centrum eksplozji.

Po każdym koncie następuje krótkie oświadczenie opisujące, jak blisko każdej osoby znajdował się środek wybuchu.

Tło historyczne i kontekst publikacji

Atak nuklearny na Hiroszimę miał miejsce 6 sierpnia 1945 roku; bomba znana jako „Little Boy” zrzucona została z amerykańskiego samolotu Enola Gay. Eksplozja zniszczyła znaczną część miasta, powodując natychmiastowe ofiary śmiertelne i rany ciężkie dla tysiąców ludzi, a także długotrwałe skutki promieniowania. W ciągu kolejnych miesięcy i lat liczba ofiar rosła z powodu poparzeń, chorób popromiennych i komplikacji zdrowotnych.

O czym jest tekst Herseya

John Hersey zrezygnował z typowej relacji prasowej i skupił się na szczegółowych, osobistych historiach sześciu ocalałych. Jego reportaż opisuje nie tylko sam moment wybuchu, lecz także bezpośrednią walkę o życie, śmierć bliskich, chaos medyczny, cierpienie z powodu poparzeń i chorób popromiennych oraz próby odbudowy codziennego życia. Styl Herseya — szczegółowy, pozbawiony retoryki moralizatorskiej — uczynił z tego tekstu przejmujące świadectwo ludzkie, które trafiło do szerokiego grona czytelników.

Struktura i odbiór

Artykuł ukazał się w całości w jednym numerze The New Yorker, co samo w sobie było wyjątkowe i przyczyniło się do ogromnego zainteresowania. Szybko został przekształcony w książkę, wielokrotnie wznawianą i tłumaczoną na wiele języków. Tekst Herseya miał duży wpływ na opinię publiczną — skupił uwagę na ludziach oraz na długofalowych skutkach użycia broni jądrowej, przyczyniając się do szerszej debaty etycznej i politycznej na temat energii nuklearnej i zbrojeń.

Dalsze losy bohaterów i znaczenie historyczne

Hersey podążał za bohaterami nie tylko w momencie wybuchu, lecz także opisał ich pierwsze miesiące i lata po katastrofie. W relacjach przewijają się tematy: leczenia, opieki medycznej przy ograniczonych zasobach, traumy psychicznej, a w niektórych przypadkach — zaangażowania w działalność społeczną i pacjencką. Niektórzy z opisanych przeżyli wiele lat po wojnie, lecz wielu zmagało się z przewlekłymi problemami zdrowotnymi związanymi z promieniowaniem. Dzięki narracji skoncentrowanej na indywidualnych losach, książka stale pozostaje istotnym źródłem do badań i refleksji nad skutkami broni jądrowej.

Rekomendacja

"Hiroszima" Johna Herseya to lektura ważna zarówno historycznie, jak i literacko — polecana osobom zainteresowanym historią II wojny światowej, dziennikarstwem literackim oraz etycznymi i medycznymi konsekwencjami użycia broni masowego rażenia.