Migrena brzuszna — definicja, objawy i leczenie u dzieci
Migrena brzuszna u dzieci — objawy, przyczyny, diagnostyka i skuteczne metody leczenia. Dowiedz się, jak rozpoznać i łagodzić napady bólu brzucha.
Migrena brzuszna (AM, ang. abdominal migraine) jest rodzajem migreny, który powoduje silny ból w okolicy brzucha. Ból najczęściej lokalizuje się wokół pępka — tzw. okolicy okołopępkowej — i zwykle ma charakter napadowy.
AM występuje głównie u dzieci, najczęściej od około 7. roku życia, chociaż może pojawić się także u młodszych i starszych dzieci. U wielu chorych dolegliwości ustępują w okresie adolescencji, ale dzieci z przebytym epizodem migreny brzusznej mają zwiększone ryzyko rozwoju typowych migrenowych bólów głowy w późniejszym życiu. Sporadycznie migrena brzuszna zdarza się też u dorosłych.
Charakter napadów: migrena brzuszna występuje w postaci napadów — nagłych epizodów bólu, które powtarzają się okresowo. Ataki trwają zwykle od 1 do 72 godzin, najczęściej krócej niż 6 godzin. Migrena brzuszna pojawia się nieco częściej u dziewczynek niż u chłopców.
Objawy towarzyszące
Oprócz silnego bólu brzucha u chorego zwykle występują co najmniej dwa z poniższych objawów:
- nudności,
- wymioty,
- utratę apetytu (brak chęci jedzenia),
- ból głowy,
- światłowstręt (nadwrażliwość na światło),
- bladość (bladą skóra).
Diagnostyka
Rozpoznanie stawia się na podstawie obrazu klinicznego i wykluczenia innych przyczyn bólu brzucha. Kryteria rozpoznania (zgodne z klasyfikacją międzynarodową) obejmują m.in. wielokrotne epizody umiarkowanego do silnego, środkowego bólu brzucha trwającego 1–72 godzin oraz współwystępowanie objawów takich jak nudności, wymioty lub bladość. Dla rozpoznania konieczne jest także wykluczenie innych chorób mogących powodować podobne objawy.
Różnicowanie (kiedy myśleć o innych przyczynach)
Przy nagłym, bardzo silnym bólu brzucha, towarzyszącej gorączce, zespołom zaburzeń oddawania stolca, krwawieniom, utracie masy ciała, uporczywym wymiotom lub ogniskowym objawom neurologicznym konieczna jest pilna ocena lekarska i badania dodatkowe (badania krwi, badanie moczu, USG jamy brzusznej itp.). Te objawy mogą wskazywać na inne, poważniejsze schorzenia.
Przyczyny i czynniki ryzyka
Migrena brzuszna ma tendencję rodzinną — występuje częściej u dzieci, których rodzice mieli migrenowe bóle głowy — co sugeruje udział czynników genetycznych. Do czynników wyzwalających napady mogą należeć m.in. stres, brak snu, nieregularne posiłki, odwodnienie czy infekcje.
Leczenie
Leczenie dzielimy na postępowanie doraźne w czasie ataku i leczenie zapobiegawcze przy częstych lub ciężkich napadach:
- W czasie ataku: odpoczynek w zaciemnionym, cichym pomieszczeniu, nawodnienie, łagodne leki przeciwbólowe (paracetamol, ibuprofen) i leki przeciwwymiotne w razie konieczności. U niektórych dzieci pomocne są też chłodne okłady na brzuch.
- Leczenie profilaktyczne: rozważa się je, gdy ataki są częste, ciężkie lub zaburzają codzienne funkcjonowanie. Wybór leku zależy od wieku dziecka, współistniejących chorób i tolerancji leków. W praktyce pediatrycznej stosuje się m.in. cyproheptadynę, pizotifenę, propranolol czy trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne w odpowiednich dawkach — decyzję o leczeniu profilaktycznym i wyborze leku podejmuje lekarz specjalista.
- Postępowanie niefarmakologiczne: regularne pory snu i posiłków, unikanie znanych wyzwalaczy (np. długotrwałe oglądanie ekranów, silny stres), techniki relaksacyjne oraz edukacja rodziny często zmniejszają częstość napadów.
Kiedy zgłosić się do lekarza
- jeśli napady są nawracające i ograniczają codzienne życie dziecka,
- jeśli ból jest bardzo silny, towarzyszy mu gorączka, utrata masy ciała, krew w stolcu, uporczywe wymioty lub objawy neurologiczne,
- jeśli objawy pojawiły się nagle i są inne niż dotychczasowe epizody.
Rokowanie
U większości dzieci migrena brzuszna ustępuje w okresie dojrzewania, jednak część pacjentów rozwija klasyczne migrenowe bóle głowy. Wczesne rozpoznanie, edukacja rodziny i właściwe leczenie mogą znacząco zmniejszyć nasilenie objawów i poprawić jakość życia dziecka.
Migrena brzuszna występuje częściej u dzieci kobiet, które miały migrenowe bóle głowy. Sugeruje to, że AM może mieć przyczynę genetyczną (przyczynę, która jest przekazywana przez rodziców ich dzieciom).
Migrena brzuszna powoduje silny ból w brzuchu, zwykle w okolicy pępka, który jest obszarem wokół pępka.
Oznaki i objawy
Migreny brzuszne mogą powodować wiele różnych objawów. Osoba mająca AM może mieć wszystkie te objawy, lub tylko kilka.
- Ból w brzuchu trwający od 1-72 godzin
- Utrata apetytu (brak chęci do jedzenia)
- Mdłości (chęć wymiotowania)
- Wymioty (wymioty)
- Ziewanie
- Beznadzieja (brak energii)
- Senność (czuję się bardzo senny)
- Blada (skóra staje się blada (jaśniejszy kolor niż zwykle)
- Rumieniec lub zaczerwienienie skóry (skóra twarzy, szyi lub górnej części klatki piersiowej nagle staje się zaczerwieniona. Dzieje się tak, gdy organizm wytwarza więcej hormonu adrenaliny, który powoduje, że serce bije szybciej i pompuje więcej krwi przez naczynia krwionośne organizmu. Naczynia krwionośne również się rozszerzają (stają się większe).
- Cienie wokół oczu (cienie pod obojgiem oczu)
Diagnoza
Kryteria diagnostyczne migreny brzusznej (Rzym III Kryteria pediatryczne)
Musi zawierać wszystkie następujące elementy:
1. Nagły atak silnego, bolesnego pępka trwającego 1 godzinę lub więcej2
. Zdrowie jest dobre między atakami i może trwać od tygodni do miesięcy między atakami3
. Ból sprawia, że trudno jest robić normalne rzeczy, które człowiek robi codziennie.
4. Istnieją 2 lub więcej z następujących objawów:
5. Nie ma innych problemów zdrowotnych, które można znaleźć dla tych osób objawy
A. Utrata apetytu i/lub niezdolność do jedzenia.
B. Mdłości
C. Wymioty .
D. Bóle głowy
E. Fotofobia: jest to wrażliwość na światło, która oznacza, że światło boli oczy człowieka
F. Bladość: jest to sytuacja, gdy skóra staje się blada lub jaśniejsza niż zwykle z powodu problemu medycznego
Uwaga: Osoba musi mieć co najmniej 2 lub więcej ataków migreny brzusznej w ciągu ostatniego roku.
Dostosowane na podstawie danych Komitetu ds. Zaburzeń Funkcjonalnych Jądra i Dziecka w Rzymie III 2006 r.
Kryteria diagnostyczne migreny brzusznej (ICHD-II)
Kryteria diagnostyczne:
A. Co najmniej 5 ataków spełniających kryteria B-D:
B. Ataki bólu brzucha trwające 1-72 godziny (nieleczone lub leczone bezskutecznie)
C. Ból brzucha ma niektóre z poniższych cech:
- Położenie w linii środkowej, okołobiegunowe lub słabo zlokalizowane
- nudna lub "po prostu bolesna" jakość
- umiarkowane lub poważne natężenie
- anoreksja
- nudności
- wymioty
- bladość
D. Brak przypisania do innego zaburzenia Wskazówka
: W szczególności wywiad i badanie przedmiotowe nie wykazują oznak choroby przewodu pokarmowego lub nerek lub choroba ta została wykluczona w drodze odpowiednich badań.
Aby zdiagnozować migrenę brzuszną, najpierw lekarz pobiera historię kliniczną pacjenta (gdzie lekarz zbiera informacje o wszystkich problemach medycznych i zabiegach medycznych, które pacjent kiedykolwiek miał). Lekarz sporządza również wywiad rodzinny (zbierając informacje o stanie zdrowia członków rodziny), ponieważ wiele problemów medycznych może mieć charakter dziedziczny. Oznacza to, że problemy te mogą być przenoszone z rodziców na dzieci, być może z powodu problemów w genach rodziny. Większość osób cierpiących na migreny brzuszne ma członków rodziny (szczególnie matki), którzy również mieli migreny.
Diagnozy różnicowe
Przed postawieniem ostatecznej diagnozy migreny brzusznej, lekarz musi wykluczyć diagnozę różnicową. Są to inne problemy medyczne, które mogą powodować te same objawy co AM. Lekarz musi upewnić się, że pacjent nie ma faktycznie jednego z tych innych problemów zamiast AM:
- Giardia lamblia - pasożyt, który może zainfekować układ pokarmowy człowieka
- Zatrucie ołowiem
- Guz
- Wrzód żołądka
- Mezenteric adentis - (zapalenie lub obrzęk węzłów chłonnych poniżej i na prawo od pępka)
- Zespół jelita drażliwego
- Zaparcie
- Zespół tętniczki krezki górnej (SMA)
- Splenoptoza lub "Wędrująca śledziona
- Powtarzające się zapalenie trzustki - zapalenie trzustki, które się utrzymuje
Pytania i odpowiedzi
P: Co to jest migrena brzuszna?
O: Migrena brzuszna to rodzaj migreny, która powoduje silny ból w brzuchu, zwykle w okolicy okołobrzusznej.
P: Kto jest najbardziej narażony na migrenę brzuszną?
O: Migrena brzuszna występuje najczęściej u dzieci od około 7 roku życia, ale mogą ją mieć również dzieci młodsze i starsze. Czasami migreny brzuszne występują również u dorosłych.
P: Kiedy zazwyczaj migreny brzuszne ustępują?
O: Migreny brzuszne zazwyczaj ustępują, gdy dzieci stają się nastolatkami.
P: Czy osoby, które miały migreny brzuszne, mają większe szanse na wystąpienie migrenowych bólów głowy w wieku dorosłym?
O: Tak, osoby, które miały migreny brzuszne są bardziej narażone na wystąpienie migrenowych bólów głowy w wieku dorosłym.
P: Jak długo może trwać atak migreny brzusznej?
O: Atak migreny brzusznej może trwać od 1 do 72 godzin, ale zazwyczaj trwa krócej niż 6 godzin.
P: Kto jest bardziej narażony na migreny brzuszne, mężczyźni czy kobiety?
O: Migreny brzuszne zdarzają się około jednej trzeciej częściej u kobiet niż u mężczyzn.
P: Jakie są inne objawy, które mogą towarzyszyć migrenie brzusznej?
O: U osób cierpiących na migrenę brzuszną występują zazwyczaj co najmniej dwa z następujących objawów: nudności, wymioty, utrata apetytu, ból głowy, światłowstręt i bladość.
Przeszukaj encyklopedię