Eukelade lub Jupiter XLVII to niewielki, niesferyczny księżyc Jowisza. Został odkryty przez zespół astronomów z University of Hawaii pod kierownictwem Scotta S. Shepparda w 2003 roku i otrzymał oznaczenie S/2003 J 1.
Odkrycie i nazwa
Obserwacje, które doprowadziły do wykrycia Eukelade, przeprowadzono podczas przeglądów nieba w poszukiwaniu zewnętrznych, małych satelitów Jowisza. Odkrycie ogłoszono w 2003 roku; nazwa Eukelade została nadana w marcu 2005 roku na cześć Eukelady, którą niektórzy starożytni greccy autorzy wymieniali jako jedną z Muz, a zatem córkę Zeusa (Jowisza).
Orbita i właściwości fizyczne
- Średnia odległość od Jowisza: ok. 23 484 000 km.
- Okres orbitalny: około 735,2 dnia (ruch retrogradacyjny — okres często zapisywany jako −735,2 dnia).
- Nachylenie: 164° względem ekliptyki (około 165° względem równika Jowisza).
- Mimośród: 0,2829.
- Wielkość: średnica szacowana na około 4 km (wartość pochodna z jasności i przyjętego albedo; rzeczywista wielkość zależy od faktycznego odbicia powierzchni).
- Kształt i charakter: niesferyczny, prawdopodobnie skalisty lub pokryty ciemnym, węglowym materiałem typowym dla zewnętrznych, nieregularnych satelitów.
Grupa Carme
Eukelade należy do grupy Carme — zestawu nieregularnych księżyców Jowisza poruszających się po orbitach retrogradacyjnych. Cechy łączące członków tej grupy to odległości od Jowisza w przybliżeniu 23–24 mln km oraz nachylenia bliskie ~165°. Grupa Carme uznawana jest za rodzinę pochodzącą od jednego ciała rodzicielskiego, które zostało przechwycone przez grawitację Jowisza, a następnie uległo rozbiciu wskutek kolizji.
Znaczenie naukowe
Badanie takich małych, zewnętrznych księżyców jak Eukelade pomaga w zrozumieniu historii dynamicznej układu Jowisza — procesów przechwytywania planetoid, kolizji i tworzenia rodzin satelitarnych. Analizy ich orbit, kolorów i składu pozwalają rekonstrukować pochodzenie grupy Carme oraz porównywać je z typami planetoid w pasie głównym i wśród obiektów Trojanów.