Krzyż Elżbietański to brytyjskie odznaczenie ustanowione jako forma upamiętnienia i uhonorowania rodzin osób, które zginęły wskutek działań wroga lub aktów terroru od 1949 roku. Medal ten jest przyznawany najbliższym krewnym zmarłego członka służb i towarzyszy mu pamiątkowy zwój, na którym zapisane jest imię i nazwisko poległego, data śmierci oraz podpis królowej. Krzyż został ustanowiony przez Elżbietę II i jest pierwszą nagrodą noszącą imię panującego monarchy od czasów George'a Crossa.

Kto może otrzymać Krzyż Elżbietański?

Krzyż przeznaczony jest dla najbliższej rodziny osoby poległej — zwykle małżonka, partnera życiowego lub najbliższych członków rodziny. Ma on charakter pamiątkowy i nie jest nagrodą za męstwo czy odwagę w sensie wyróżnienia bojowego. Uprawnienia dotyczą strat poniesionych w wyniku działań przeciwnika lub terroryzmu od 1949 roku.

Opis i elementy krzyża

  • Krzyż ma kształt równoramiennego krzyża z czterema jednakowymi ramionami.
  • Na końcach ramion umieszczone są zdobienia w postaci roślinnych motywów symbolizujących cztery narody Zjednoczonego Królestwa (Anglię, Szkocję, Walię i Irlandię Północną).
  • Za krzyżem widoczny jest wieniec laurowy, a na rewersie medalu wygrawerowane jest imię zmarłej osoby.
  • Do krzyża dołączany jest również miniaturowy egzemplarz przeznaczony do noszenia na co dzień przez osoby uprawnione.

Wręczenie i zasady noszenia

Krzyż i pamiątkowy zwój są oficjalnie wręczane rodzinie — zazwyczaj przez przedstawiciela monarchy lub innego upoważnionego reprezentanta państwa. Medal i jego miniatura są przeznaczone wyłącznie dla najbliższych krewnych osoby zmarłej. Noszenie Krzyża przez osoby nieuprawnione jest niedozwolone; z tego powodu przekazywanie go lub używanie w sposób niezgodny z przeznaczeniem traktowane jest bardzo poważnie i może grozić konsekwencjami.

Znaczenie

Krzyż Elżbietański pełni funkcję przede wszystkim symboliczno-pamiątkową — ma okazję uczcić pamięć poległych oraz okazać wdzięczność i szacunek wobec rodzin, które poniosły ofiary w związku ze służbą. Jego nadanie jest formą państwowego uznania straty i ofiary poniesionej przez rodzinę zmarłego.