Dik-dik to mała antylopa z rodzaju Madoqua, która żyje w buszu we wschodniej i południowej Afryce.

Dik-diki stoją około 30-40 cm (12-16 in) na ramieniu, są 50-70 cm (20-28 in) długości, ważą 3-6 kg (7-16 lb) i mogą żyć do 10 lat.

Dik-diki zawdzięczają swoją nazwę alarmowym odgłosom samic. Oprócz alarmu samic, zarówno samce jak i samice wydają wrzaskliwy, gwiżdżący dźwięk. Dźwięki te mogą ostrzegać inne zwierzęta przed drapieżnikami. Dik-dik jest ulubioną zdobyczą geparda.

Poza wielkością i głosem, dik-diki wyróżniają się kilkoma przystosowaniami do życia w gęstym zaroślach i suchych środowiskach. Mają długie, cienkie nogi i duże oczy, co ułatwia im szybkie manewry między krzewami. U obu płci obecne są wydzieliny z gruczołów przedoczodołowych — zwierzęta te znaczą terytorium, pocierając rośliny wydzieliną i oblewając je moczem. Dik-diki żyją zwykle w stałych parach monogamicznych; zajmują niewielkie terytoria, które bronią przed intruzami.

Dieta dik-dików to głównie liście, pędy, pędy krzewów i owoce — są przeważnie przystosowane do spożywania pokarmu o niskiej zawartości wody, dzięki czemu rzadko potrzebują pić wodę bezpośrednio, uzyskując wilgoć z roślin. Aktywne są głównie o świcie i o zmierzchu (aktywnosć zmierzchowo‑poranna), co pozwala im unikać największego gorąca i niektórych drapieżników.

Rozmnażanie: samica zazwyczaj rodzi jedno młode po ciąży trwającej około kilku miesięcy (zwykle jeden cielak na miot). Młode są ukrywane przez pierwsze dni w gęstwinie, karmione i odwiedzane przez matkę; stopniowo przyłączają się do pary i uczą się samodzielnego zdobywania pokarmu. Dojrzałość płciową osiągają w ciągu kilkunastu miesięcy.

Główni wrogowie dik-dików to różne drapieżniki średniej wielkości: oprócz geparda zagrożeniem są również hieny, szakale, lisy, duże ptaki drapieżne, węże i czasem lamparty. Ich strategią obronną jest szybka ucieczka i ukrywanie się w gęstych zaroślach oraz alarmowanie pozostałych zwierząt charakterystycznym gwizdaniem.

Występują cztery gatunki:

  • Madoqua kirkii — dik‑dik Kirka (Kirk's dik-dik): występuje głównie we wschodniej i południowej części kontynentu; jeden z najszerzej rozpowszechnionych gatunków.
  • Madoqua guentheri — dik‑dik Günthera (Günther's dik-dik): spotykany przede wszystkim w rejonie Rogu Afryki i przyległych obszarach.
  • Madoqua saltiana — dik‑dik Salta (Salt's dik-dik): zasiedla obszary północno‑wschodniej Afryki, w tym suche i kamieniste tereny.
  • Madoqua piacentinii — dik‑dik srebrzysty (silver/ Piacentini's dik-dik): gatunek o stosunkowo ograniczonym zasięgu, znany z niektórych obszarów Somalii i sąsiednich terenów.

Status ochronny zależy od gatunku i regionu: wiele populacji jest stosunkowo licznych i ocenianych jako najmniejszej troski, ale lokalne populacje mogą być narażone na utratę siedlisk, presję myśliwską i fragmentację środowiska. Niektóre endemiczne lub izolowane populacje wymagają monitoringu i działań ochronnych. Informacje o stanie poszczególnych gatunków można sprawdzić w ocenach IUCN i lokalnych programach ochrony przyrody.

Ze względu na niewielkie rozmiary i dyskretne życie, dik-diki bywają rzadko zauważane przez ludzi, mimo że są ważnym elementem łańcucha pokarmowego i ekosystemów zaroślowych Afryki. Obserwowanie ich zachowań — parowania, znaczenia terytorium czy alarmowania innymi gatunkami — daje cenny wgląd w ekologię suchych i półsuchych biotopów kontynentu.