Alexander Island, znana również jako Alexander I Island, Alexander I Land, Alexander Land, Alexander I Archipelag i Zemlja Alexandra I, jest największą wyspą Antarktydy. Leży na Morzu Bellingshausena, na zachód od Ziemi Palmera. Od Półwyspu Antarktycznego oddziela ją Zatoka Marguerite i cieśnina George VI Sound — kanał często pokryty lodem i częściowo zajęty przez lądolodowy lód (George VI Ice Shelf), który łączy Wyspę Aleksandra z Ziemią Palmera. Wyspa częściowo otacza także Wilkins Sound, położony na zachód od niej.

Wymiary i charakterystyka

Wyspa Aleksandra ma około 240 mil (390 km) długości; szerokość waha się od około 50 mil (80 km) na północy do około 150 mil (240 km) na południu. Jej powierzchnia wynosi około 49 070 km², co czyni ją największą wyspą Antarktydy i drugą co do wielkości niezamieszkałą wyspą na świecie (po Wyspie Devon). Większość powierzchni wyspy jest pokryta lodem i śniegiem; teren cechują rozległe lądolodowe pokrywy, masywy górskie oraz liczne lodowce spływające do morza.

Topografia i geologia

Wyspa posiada zróżnicowaną rzeźbę — od nisko położonych wybrzeży po strome pasma górskie. Najwyższym wzniesieniem jest Mount Stephenson (ok. 2 987 m n.p.m.), a na wyspie występują liczne doliny i systemy lodowcowe. Geologia obejmuje skały osadowe i metamorficzne oraz struktury związane z historią tektoniczną regionu. Warunki klimatyczne są typowe dla regionu antarktycznego — surowe, z długimi okresami mrozu i silnymi wiatrami.

Historia odkrycia i nazewnictwo

Wyspa Aleksandra została odkryta 28 stycznia 1821 roku podczas rosyjskiej ekspedycji morskiej. Została nazwana na cześć panującego cara Rosji Aleksandra I. Przez wiele lat, ze względu na stałe zamarznięcie cieśniny George VI Sound, sądzono, że teren ten jest częścią stałego lądu Antarktydy; dopiero szczegółowe badania i lotnicze rozpoznanie w XX wieku wykazały, że jest to oddzielna wyspa.

Fauna, badania naukowe i działalność ludzka

Wyspa nie ma stałej populacji ludzkiej. Odbywają się tu okresowe wyprawy badawcze i krótkoterminowe obozy naukowe, prowadzone przez instytucje zajmujące się badaniem klimatu, geologii i ekologii antarktycznej. Wybrzeża i okoliczne wody są miejscem występowania typowej dla regionu fauny: fok, ptaków morskich (w tym pingwinów) oraz różnorodnych organizmów morskich. Ze względu na surowe warunki i ochronę środowiska działalność ludzka jest ograniczona i regulowana przez międzynarodowe porozumienia antarktyczne.

Jezioro Hodgson

Godną uwagi cechą Wyspy Aleksandra jest Jezioro Hodgson. Jest to dawniej subglacjalne jezioro, które wydostało się spod pokrywy lodowej i stało się otwartym akwenem. Jezioro ma około 2 km (1.2 mi) długości i 1,5 km (0.93 mi) szerokości. Słup wody osiąga głębokość około 93,4 m (306 stóp), a tafla jeziora jest przykryta warstwą lodu jeziornego o grubości około 3,6–4,0 m (12–13 stóp). Jezioro Hodgson stanowi ważny obiekt badań paleoklimatycznych, ekologicznych i astrobiologicznych — pozwala na analizę historii lodowcowej, zapisów osadowych oraz unikatowych, izolowanych ekosystemów mikrobiologicznych.

Podsumowując, Wyspa Aleksandra to rozległy, przeważnie zalodzony obszar o istotnym znaczeniu geograficznym i naukowym — największa wyspa Antarktydy, będąca jednocześnie ważnym terenem do badań zmian klimatycznych, historii lądolodu i ekstremalnych środowisk przyrodniczych.