Cartel de Santa to meksykańska grupa hip‑hopowa z Santa Catarina, Nuevo León. Zespół powstał w 1996 roku i przez pierwsze lata występował pod różnymi nazwami oraz w różnym składzie, zanim utrwaliła się jego ostateczna formacja. Najbardziej rozpoznawalnym liderem i głównym wokalistą jest Eduardo Dávalos De Luna, szerzej znany jako Babo. W skład grupy wchodzili także inni raperzy i producenci, m.in. Román Rodríguez (znany jako Mono). Dharius był ważnym członkiem formacji przez wiele lat, jednak w połowie 2013 roku odłączył się od grupy, rozpoczynając karierę solową.
Historia
Cartel de Santa zyskał rozgłos na przełomie wieków dzięki surowemu, bezpośredniemu brzmieniu i tekstom opisującym życie uliczne, imprezy, konflikty oraz elementy kultury młodzieżowej Meksyku. Debiut grupy ukazał się na początku lat 2000 i zapoczątkował serię kolejnych albumów studyjnych, które przyniosły jej rosnącą popularność w Meksyku oraz krajach hiszpańskojęzycznych. W ciągu działalności skład zespołu ulegał zmianom, ale Babo pozostał jego centralną postacią.
Styl i tematyka
Muzyka Cartel de Santa łączy klasyczne elementy hip‑hopu i gangsta rapu z latynoskimi rytmami oraz lokalnym slangu. Teksty często są surowe, pełne ironii i czarnego humoru; poruszają tematy takie jak przemoc, przestępczość, życie na marginesie, narkotyki, relacje międzyludzkie oraz imprezowy styl życia. Grupa znana jest także z chwytliwych refrenów i charakterystycznej barwy głosu Babo.
Dyskografia i sukcesy
Cartel de Santa wydał kilka albumów studyjnych i liczne single, które stały się przebojami rozgłośni radiowych oraz serwisów streamingowych. Ich płyty zdobyły popularność nie tylko w Meksyku, lecz także w całej Ameryce Łacińskiej i wśród hiszpańskojęzycznych słuchaczy na świecie. Zespół otrzymał różne certyfikaty sprzedaży i pozostaje jednym z najlepiej rozpoznawalnych przedstawicieli meksykańskiej sceny rapowej.
Kontrowersje i wpływ
W trakcie kariery Cartel de Santa nie uniknął kontrowersji — zarówno treści utworów, jak i incydenty pozamuzyczne związane z członkami zespołu wywoływały publiczne dyskusje. Pomimo tego (lub częściowo dzięki temu) grupa wywarła znaczący wpływ na rozwój hiszpańskojęzycznego rapu, inspirując kolejne pokolenia wykonawców i pomagając spopularyzować gatunek w regionie.
Cartel de Santa nadal pozostaje aktywny scenicznie i studyjnie, regularnie występując na koncertach oraz festiwalach i współpracując z różnymi artystami z Meksyku i innych krajów. Ich dorobek jest istotnym elementem historii latynoskiego hip‑hopu.