Turhan Bey (Gilbert S. Shahultavey) - austriacki aktor Hollywoodu 1922–2012

Turhan Bey (30 marca 1922 – 30 września 2012) był aktorem urodzonym w Austrii, znanym z ról w hollywoodzkich filmach przygodowych i egzotycznych produkcjach z lat 40. Urodził się jako Gilbert Selahettin Shahultavey, syn tureckiego dyplomaty Turhana Beya oraz Irmy Meyer, będącej czeską Żydówką. W obawie przed rosnącym zagrożeniem ze strony nazistów rodzina wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych w latach 30. XX wieku. Tam Bey kształcił się aktorsko – uczył się m.in. u Ben Barda w Szkole Dramatycznej (School of Dramatic Art) oraz występował w Pasadena Playhouse.

Bey przyjął swoją nazwę sceniczną niedługo po przeprowadzce. Razem z matką opuścił Wiedeń, by uciec przed prześladowaniami nazistów. W Hollywood szybko zyskał przydomek "The Turkish Delight" – odniesienie do jego egzotycznego wyglądu i charyzmy, które uczyniły go częstym partnerem ekranowym dla gwiazd kreujących orientalne, dalekie światy, takich jak Maria Montez.

Swoją karierę filmową w Hollywood rozpoczął na początku lat 40. i przez kilka następnych lat był związany z wytwórnią Universal, szczególnie w produkcjach z udziałem Marii Montez. Wśród tytułów, w których występował u jej boku, znajdują się m.in.: Raiders of the Desert, Bombay Clipper, Arabian Nights, White Savage, Ali Baba and the 40 Thieves, Follow the Boys oraz Bowery to Broadway.

Poza współpracą z Montez, Bey pojawiał się również u boku największych gwiazd tamtej epoki w innych gatunkowych produkcjach. Wystąpił m.in. w filmach takich jak Night in Paradise ("Noc w raju"), Bluebeard oraz w sensacyjnym dreszczowcu The Amazing Mr. X („Niesamowity pan X”), zanim w połowie lat 50. zainteresowanie tego typu filmami uległo zmniejszeniu.

W 1953 roku Bey opuścił Hollywood i powrócił do Wiednia, gdzie zajął się fotografią oraz działalnością teatralną. Pracował jako fotograf i reżyser sceniczny, angażując się w życie kulturalne miasta. Po latach spędzonych w Europie, na początku lat 90. powrócił okazjonalnie do aktorstwa, występując gościnnie w kilku produkcjach filmowych i telewizyjnych, zarówno europejskich, jak i amerykańskich.

Turhan Bey zmarł w Wiedniu 30 września 2012 r. po długotrwałej chorobie; cierpiał na chorobę Parkinsona. Został skremowany 8 października 2012 roku. Jego kariera i charakterystyczny wizerunek pozostają pamiętane przez miłośników klasycznego kina przygodowego i egzotycznych produkcji z lat 40.