Henryk Fryderyk, książę Walii (19 lutego 1594 – 6 listopada 1612) był najstarszym synem króla Jakuba I i VI oraz Anny Duńskiej. Jego imię pochodzi od dziadków Henryka — Stuarta, lorda Darnleya i Fryderyka II Duńskiego. Jako najstarszy syn monarchy był oficjalnym następcą tronu Anglii, Szkocji i Irlandii i od wczesnej młodości przygotowywano go do roli władcy.
Życie i wychowanie
Henryk Fryderyk wyróżniał się od dzieciństwa urodą i silną sylwetką; był wysportowany i zamiłowany do ćwiczeń fizycznych oraz form wojskowych. Otrzymał wszechstronne wychowanie odpowiadające pozycji następcy tronu: naukę klasyczną, języki obce oraz szkolenie wojskowe i jeździeckie. Jego wychowanie i publiczne wystąpienia uczyniły go postacią popularną wśród części opinii publicznej, która widziała w nim nadzieję na energiczne, protestanckie rządy.
Działalność i wizerunek
Książę Henryk był powszechnie postrzegany jako obiecujący i charyzmatyczny następca tronu. Jego zainteresowania militarnymi sprawnościami, turniejami i polowaniami oraz publiczny wizerunek przyczyniały się do wzrostu jego popularności na dworze i w społeczeństwie. W 1610 roku formalnie otrzymał tytuły związane z godnością następcy tronu, co umocniło jego pozycję jako księcia Walii i symbolu przyszłej linii dynastycznej.
Śmierć i następstwo
Henryk zmarł nagle w wieku osiemnastu lat z powodu tyfusu brzusznego (tyfoidu). Jego przedwczesna śmierć w 1612 roku była wówczas traktowana jako osobista tragedia rodziny królewskiej i poważna strata dla państwa — utracono popularnego i energicznego dziedzica tronu. W konsekwencji następcą Jakuba I został młodszy brat Henryka, Karol, który później koronował się jako Karol I.
Pogrzeb i pomniki
Po śmierci księcia odbyły się oficjalne uroczystości żałobne, a ciało zostało złożone z odpowiednimi honorami. W opactwie Westminsterskim (Westminster Abbey) wzniesiono mu pomnik i odsłonięto epitafia upamiętniające jego osobę; pamięć o Henryku pielęgnowano przez pewien czas na dworze i w literaturze dworskiej.
Dziedzictwo
Śmierć Henryka miała trwałe konsekwencje polityczne i dynastczne: zastąpienie go przez Karola oznaczało, że dalszy rozwój polityczny i osobiste cechy nowego następcy będą kształtować dzieje brytyjskiej monarchii. Historycy często podkreślają, że utrata tak obiecującego następcy zmieniła bieg wydarzeń politycznych w XVII wieku.
Kilka miejsc w Kolonii Wirginia zostało nazwanych na cześć księcia Henryka przed i po jego śmierci. Najsłynniejsze z nich to osada Henricus (znana też jako Henrico) oraz związane z nią hrabstwo Henrico — nazwy te miały podkreślać związki kolonii z dworem angielskim i często służyły wyrażeniu hołdu przyszłemu władcy.
Henryk Fryderyk pozostaje zapamiętany jako jedna z postaci „co mogła być” w historii Stuartów — młody, popularny następca, którego przedwczesna śmierć miała dalekosiężne skutki dla losów monarchii i kraju.
