Tina Turner (ur. Anna Mae Bullock, 26 listopada 1939) była urodzoną w Ameryce szwajcarską piosenkarką, autorką książek, aktorką, tancerką i animatorką. Jej niezwykła energia sceniczna, potężny głos oraz wpływ na rozwój muzyki rockowej zapewniły jej przydomek „Królowej Rock & Rolla”. Była znana na całym świecie z przełomowych koncertów, charyzmy estradowej i charakterystycznego stylu scenicznego – w tym rozpoznawalnych, długich nóg i sugestywnych choreografii.
Wczesne życie i początek kariery
Urodzona jako Anna Mae Bullock, swój artystyczny start zawdzięczała pracy w zespołach rytmiczno-bluesowych i współpracy z Ike’em Turnerem, z którym tworzyła duet Ike & Tina Turner. Wspólne nagrania i występy przyniosły jej pierwsze międzynarodowe sukcesy, a późniejsze rozstanie i samodzielne budowanie kariery uczyniło z niej jedną z najsilniejszych postaci muzyki popularnej.
Kariera solowa i największe przeboje
Po odejściu z duetu Tina Turner rozpoczęła imponujący okres solowy, którego przełomem był album Private Dancer i singiel "What's Love Got to Do with It". Do jej największych przebojów należą m.in.:
- "Proud Mary"
- "River Deep – Mountain High"
- "What's Love Got to Do with It"
- "Private Dancer"
- "We Don't Need Another Hero (Thunderdome)"
Pełna rekonstrukcja sceniczna, mocny, chropowaty wokal i umiejętność łączenia rocka z soul i popem uczyniły z niej artystkę o uniwersalnym zasięgu.
Nagrody, wyróżnienia i działalność poza muzyką
Tina Turner została wpisana na listę Rolling Stone w publikacji The Immortals - The Greatest Artists of All Time. Znalazła się też w Rock and Roll Hall of Fame oraz jest reprezentowana w Grammy Hall of Fame przez dwa nagrania: "River Deep - Mountain High" (1999) i "Proud Mary" (2003). W swojej karierze zdobyła osiem nagród Grammy.
Poza muzyką występowała w filmach (m.in. Mad Max Beyond Thunderdome) i opisała swoje życie w autobiografii I, Tina, która posłużyła jako kanwa do filmu biograficznego What's Love Got to Do with It (1993).
Życie prywatne i zdrowie
Tina Turner przez wiele lat mieszkała w Szwajcarii. Od 1994 roku zamieszkała w domu nad jeziorem Château Algonquin w Küsnacht, niedaleko Zurychu. W kwietniu 2013 roku Turner przyjęła obywatelstwo szwajcarskie i zrzekła się obywatelstwa amerykańskiego.
W kwietniu 2013 roku, trzy tygodnie po ślubie z Erwinem Bachem, doznała udaru mózgu i przeszła długą rehabilitację, podczas której musiała nauczyć się na nowo chodzić. W 2016 roku zdiagnozowano u niej raka jelita. Według doniesień medialnych Turner korzystała z niektórych alternatywnych metod leczenia (m.in. leków homeopatycznych) w terapii nadciśnienia, co przyczyniło się do pogorszenia czynności nerek i doprowadziło do niewydolności nerek wymagającej dializ. Artystka rozważała również opcję wspomaganego samobójstwa, zanim jej mąż, Erwin Bach, oddał jej nerkę w kwietniu 2017 roku.
Śmierć i dziedzictwo
Tina Turner zmarła 24 maja 2023 roku w swoim domu w Küsnacht w wieku 83 lat. Pozostawiła po sobie ogromne muzyczne dziedzictwo oraz wpływ na pokolenia artystów. Jej historia – od trudnych początków, przez traumatyczne doświadczenia i przemoc w małżeństwie, aż po spektakularny powrót i międzynarodowy sukces – stała się symbolem siły, odwagi i odrodzenia.
Była również znana z praktykowania buddyzmu. Jej kariera i życie są przedmiotem licznych analiz, wystaw i biografii, a utwory Tine Turner nadal pojawiają się w kulturze popularnej i na listach przebojów oraz w zestawieniach największych artystów wszech czasów.