Simon van der Meer — holenderski fizyk akceleratorów, noblista (1925–2011)
Simon van der Meer — holenderski fizyk akceleratorów, noblista CERN. Twórca przełomowych technik, kluczowy w odkryciu bozonów W i Z.
To jest holenderskie nazwisko. Nazwisko rodowe brzmi van der Meer, nie Meer.
Simon van der Meer (24 listopada 1925 - 4 marca 2011) był holenderskim fizykiem zajmującym się akceleratorami cząstek. Za przełomowe opracowanie metody znanej jako stochastic cooling i za techniki akumulacji antyprotonów otrzymał wspólnie z Carlo Rubbia Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki (1984). Prace van der Meera w CERN. umożliwiły zbudowanie efektywnego kolidera proton–antyproton i doprowadziły do odkrycia cząstek W i Z — nośników oddziaływań słabych, kluczowych w opisie procesów zachodzących w materii.
Krótka charakterystyka dorobku
- Stochastic cooling — metoda pozwalająca zmniejszyć rozrzut pędu i położenia cząstek w wiązce, co umożliwiło skuteczną akumulację antyprotonów i uzyskanie wiązek o odpowiedniej jasności do eksperymentów zderzeniowych.
- Van der Meer scan — technika pomiaru jasności (luminosity) zderzeń przez przesuwanie względem siebie dwóch wiązek i pomiar zależności częstości zderzeń; metoda ta jest powszechnie stosowana w eksperymentach akceleratorowych.
- Praktyczne rozwiązania inżynierskie — van der Meer był znany jako inżynier o bardzo praktycznym podejściu: projektował urządzenia i procedury, które można było wiarygodnie wdrożyć w warunkach akceleratorów.
- Wpływ na odkrycie cząstek W i Z — jego techniki akumulacji i chłodzenia wiązek były jednym z kluczowych elementów pozwalających na prowadzenie eksperymentów, które potwierdziły istnienie bozonów przenoszących oddziaływania słabe.
Osobowość i dziedzictwo
Van der Meer był postrzegany jako człowiek skromny i małomówny, bardziej zainteresowany praktycznym rozwiązywaniem problemów niż błyszczeniem w mediach. Jego wkład łączył głębokie rozumienie fizyki z umiejętnościami konstrukcyjnymi i inżynierskimi. Wynalazki i metody opracowane przez niego nadal mają zastosowanie w nowoczesnych akceleratorach i eksperymentach, a Nagroda Nobla za pracę w CERN pozostaje symbolem jego trwałego wpływu na fizykę cząstek.
Biografia
Simon van der Meer był jednym z czworga dzieci. Wychował się w Hadze, w Holandii. Jego ojciec był nauczycielem szkolnym, a matka pochodziła z rodziny nauczycielskiej. Uczęszczał do szkoły w miejskim gimnazjum. Ukończył je w 1943 r., gdy armia niemiecka kontrolowała Holandię. W 1945 r. van der Meer wyjechał na Politechnikę w Delft. W 1952 r. uzyskał tam tytuł inżyniera. W 1956 r. rozpoczął pracę w CERN i pozostał tam aż do przejścia na emeryturę w 1990 r.
W 1966 r., kiedy van der Meer jeździł na nartach z przyjaciółmi w szwajcarskich górach, poznał Catharinę M. Koopman, która została jego żoną. Mieli dwoje dzieci - Esther (ur. 1968) i Mathijsa (ur. 1970).
Praca naukowa
Po uzyskaniu dyplomu inżyniera w 1952 r. Simon van der Meer pracował w Laboratorium Badawczym Philipsa w Eindhoven. Pracował tam głównie nad urządzeniami wysokiego napięcia i elektroniką dla mikroskopów elektronowych. W 1956 r. przeniósł się do CERN-u, który był wtedy nowy. Kiedy rozpoczął pracę w CERN, zajmował się głównie projektowaniem technicznym i zasilaniem. Podczas pracy w CERN-ie wymyślił ideę stochastycznego chłodzenia, co doprowadziło do odkrycia bozonów W i Z. W 1984 r. van der Meer i Carlo Rubbia otrzymali Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki za swoją pracę przy tym projekcie.
Powiązane strony
- bozony W i Z
- Nagroda Nobla
- CERN
Przeszukaj encyklopedię