Nikołaj Iwanowicz Ryżkow — radziecki polityk i przeciwnik Jelcyna (ur. 1929)
Nikołaj I. Ryżkow (ur. 1929) — radziecki polityk, rywal Borysa Jelcyna w 1991, wielokrotnie odznaczony działacz państwowy, objęty sankcjami po kryzysie krymskim.
Nikołaj Iwanowicz Ryżkow (ur. 28 września 1929) jest byłym urzędnikiem i politykiem radzieckim, a następnie – rosyjskim. Zyskał znaczenie jako menedżer gospodarki i wysoki funkcjonariusz KPZR; w latach 1985–1991 pełnił funkcję przewodniczącego Rady Ministrów ZSRR (de facto premiera), współpracując z Michaiłem Gorbaczowem w pierwszych latach perestrojki. Po rozpadzie Związku Radzieckiego kontynuował działalność publiczną i polityczną w Rosji; był również jednym z głównych przeciwników Borysa Jelcyna w wyborach prezydenckich w 1991 roku w Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republice Radzieckiej (RSFSR).
Krótki zarys kariery
Ryżkow rozpoczął zawodową drogę w przemyśle i stopniowo awansował na stanowiska kierownicze, co doprowadziło go do pracy w aparacie partyjnym i państwowym. Jako premier odpowiadał za funkcjonowanie gospodarki centralnie planowanej w trudnym okresie transformacji: musiał się mierzyć z problemami gospodarczymi, kryzysami zaopatrzenia i skutkami katastrofy w Czarnobylu (1986). Reprezentował stanowisko bardziej konserwatywne w kwestiach gospodarczych, opowiadając się często za stopniowymi, kontrolowanymi reformami zamiast gwałtownego przejścia do wolnego rynku.
Wybory prezydenckie 1991
W 1991 roku Ryżkow wystartował w wyborach prezydenckich RSFSR jako główny kontrkandydat wobec Borysa Jelcyna. Kampania odbywała się w atmosferze rosnących napięć politycznych i społecznych oraz szybko zmieniającej się sceny politycznej po ogłoszeniu polityk Gorbaczowa. Ostatecznie przegrał wybory z Jelcynem, który zyskał największe poparcie zwolenników szybkich zmian i suwerenności rosyjskiej.
Pozycja i działalność po 1991 roku
Po upadku ZSRR Ryżkow pozostał postacią publiczną. Prowadził działalność polityczną i publicystyczną, uczestniczył w życiu parlamentarnym i branżowych gremiach doradczych. Jego doświadczenie menedżerskie i znajomość aparatu państwowego sprawiły, że był często cytowany jako ekspert w sprawach przemysłu i polityki gospodarczej.
Nagrody i odznaczenia
W trakcie kariery otrzymał liczne odznaczenia państwowe. Do najważniejszych należą m.in.:
- dwukrotnie Order Czerwonego Sztandaru Pracy,
- Order Rewolucji Październikowej,
- dwukrotnie Order Lenina, Orderem Zasługi dla Ojczyzny IV klasy,
- inne krajowe i branżowe wyróżnienia za działalność w gospodarce i administracji.
W zależności od źródeł wymieniane są także odznaczenia przyznane przez republiki związkowe i organizacje branżowe; lista nagród odzwierciedla jego długą służbę w strukturach państwowych ZSRR i później w Rosji.
Sankcje
W marcu 2014 roku, w kontekście kryzysu związanego z aneksją Krymu, Ryżkow znalazł się na liście osób objętych sankcjami nakładanymi przez niektóre kraje i organizacje międzynarodowe. Według raportów z tego okresu został objęty restrykcjami zarówno przez Unię Europejską, jak i przez Stany Zjednoczone. Sankcje dotyczyły zamrożenia aktywów i zakazów wjazdowych, stosowanych wobec grupy byłych i obecnych funkcjonariuszy politycznych uznanych przez te podmioty za zaangażowanych lub wspierających działania związane z kryzysem ukraińskim.
Ryżkow pozostaje postacią znaną z długiego udziału w życiu politycznym ZSRR i Rosji — symbolem stanowiska technokratycznego menedżera państwowego, który w okresie transformacji reprezentował bardziej ostrożne podejście do szybkich reform gospodarczych.
Przeszukaj encyklopedię