Maria Beatrycze d'Este (Maria Beatrice Ricciarda; 7 kwietnia 1750 – 14 listopada 1829) była dziedziczką księstw Modeny i Reggio. Została poślubiona arcyksięciu austriackiemu Ferdynandowi, synowi cesarzowej Marii Teresy, co miało na celu zwiększenie wpływów Austriaków w państwach włoskich. Maria Beatrycze była samodzielną księżną Massy i Carrary, a także arcyksiężną austriacką przez małżeństwo. Rządziła w latach 1790–1797 i ponownie od 1816 aż do śmierci w 1829 r. Wraz z mężem tworzyła "Dom Austria-Este".
Rodowód i młodość
Pochodziła z rodu d'Este, wielowiekowej dynastii panującej w Modenie. Już jako dziedziczka przygotowywana była do objęcia władzy: otrzymała staranne wykształcenie dostosowane do pozycji księżnej — obejmujące języki, historię, zarządzanie gospodarcze i patronat nad kulturą. W młodości wychowywała się na dworze, gdzie kultywowano tradycje artystyczne i administracyjne typowe dla włoskich księstw.
Małżeństwo i rola polityczna
Małżeństwo z arcyksięciem Ferdynandem miało charakter polityczny — sojusz z Habsburgami gwarantował poparcie wielkiej siły europejskiej i zabezpieczał interesy Modeny w niestabilnym okresie XVIII wieku. Związek ten dał początek linii Austria-Este — połączeniu majątków i tytułów rodu d'Este z dynastią Habsburgów. Para miała potomstwo, które później przejęło rządy w Modenie, zapewniając ciągłość dynastii.
Rządy, wygnanie i powrót
W czasie rewolucji francuskiej i wojen napoleońskich sytuacja polityczna we Włoszech uległa gwałtownym zmianom. Księstwo Modeny zostało zajęte i włączone do organizmów zależnych od Francji, co zmusiło rządzących do opuszczenia swoich siedzib. Maria Beatrycze wraz z rodziną przebywała w okresie okupacji na emigracji, zachowując prawa do tytułów i domen. Po klęsce Napoleona i obradach kongresu wiedeńskiego państwo zostało przywrócone, a w 1816 r. Maria Beatrycze ponownie objęła faktyczną władzę w Modenie, którą sprawowała aż do śmierci.
Kultura, administracja i dziedzictwo
Jako księżna Maria Beatrycze była znana z troski o rozwój kultury i instytucji publicznych. Wspierała artystów, uczonych i lokalne inicjatywy, dbając o stabilizację administracji po burzliwym okresie napoleońskim. Dzięki połączeniu tradycji d'Este i możliwościom jakie dawał sojusz z Habsburgami, jej rządy przyczyniły się do odbudowy porządku i instytucji państwowych.
Śmierć i następstwo
Maria Beatrycze zmarła 14 listopada 1829 r. Po niej tron modenski objął jej syn, kontynuując linię Austria-Este. Jej życie i panowanie są pamiętane jako przykład połączenia dynastycznych pretendencji z rolą polityczną i kulturalną księżnej w trudnych czasach przemian europejskich.