I wojna światowa (Wielka Wojna) była globalnym konfliktem z lat 1914–1918, w którym uczestniczyła większość ówczesnych potęg światowych. Siły przeciwników uformowały dwa główne bloki: Ententę i Mocarstwa Środkowe. Bezpośrednią iskierką, która uruchomiła łańcuch wydarzeń prowadzących do wojny, było zabójstwo arcyksięcia Franciszka Ferdynanda 28 czerwca 1914 r. Zdarzenie to miało miejsce w Sarajewie i zapoczątkowało kryzys dyplomatyczny oraz seria mobilizacji i deklaracji wojennych, które w ciągu kilku tygodni objęły dużą część Europy. Konflikt zmobilizował łącznie około 65 milionów żołnierzy i doprowadził do olbrzymich strat — szacuje się, że łączne ofiary (militarne i cywilne) sięgały około 40 milionów osób, w tym około 20 milionów zabitych.
Krótkie tło wejścia Stanów Zjednoczonych
Początkowo Stany Zjednoczone prowadziły politykę izolacjonizmu i starały się zachować neutralność, a prezydent Woodrow Wilson podejmował próby mediacji między zwaśnionymi stronami. Przełomowym momentem w relacjach USA z konfliktem były ataki niemieckich okrętów podwodnych — m.in. zatopienie brytyjskiego liniowca Lusitania w 1915 r., na którego pokładzie znajdowało się 128 obywateli amerykańskich. Po tym zdarzeniu Wilson wielokrotnie domagał się zaprzestania ataków na statki cywilne i ostrzegał przed konsekwencjami nieograniczonego działania U‑bootów. Pomimo okresowych ograniczeń ze strony Niemiec, eskalacja działań oraz kolejne wydarzenia doprowadziły ostatecznie do przystąpienia USA do wojny w 1917 r.
Amerykańscy lotnicy przed oficjalnym wejściem do wojny
Zanim Stany Zjednoczone formalnie przystąpiły do działań zbrojnych, wielu Amerykanów brało udział w wojnie jako ochotnicy — m.in. zgłaszali się do służby lotniczej w Kanadzie i służyli jako piloci w ramach brytyjskich formacji lotniczych, takich jak Królewski Korpus Lotniczy. Po przeszkoleniu wielu z nich walczyło na froncie jako oficerowie brytyjscy lub w innych jednostkach sojuszniczych.
Medal Honorowy — geneza i znaczenie
Medal Honorowy powstał w czasie amerykańskiej wojny domowej i jest najwyższym odznaczeniem wojskowym przyznawanym przez rząd Stanów Zjednoczonych członkom jego sił zbrojnych. Medal przyznawany jest za czyny wielkiego męstwa i poświęcenia, wykonywane „ponad wezwanie obowiązku” w walce z wrogiem. Ze względu na charakter odznaczenia, znaczna część została nadana pośmiertnie.
Laureaci Medalu Honorowego w I wojnie światowej — liczby i rozkład
W czasie I wojny światowej Medalu Honorowego za czyny wykonane w konflikcie przyznano łącznie 119 mężczyznom (w tym 33 pośmiertnie). Podział według rodzajów sił zbrojnych wyglądał następująco:
- Armia (Army): 90 laureatów,
- Marynarka Wojenna (Navy): 21 laureatów,
- Korpus Piechoty Morskiej (Marine Corps): 8 laureatów.
Wśród odznaczonych znaleźli się m.in. Alvin York, którego czyny stały się kanwą filmu Sierżant York, oraz Edward Rickenbacker — przyszły amerykański „as” myśliwski. Ralph Talbot z Marynarki został pierwszym lotnikiem morskim odznaczonym Medalem Honorowym.
Podwójne nadania i zmiana przepisów
W historii Medalu Honorowego 19 osób otrzymało to odznaczenie dwukrotnie. Pięciu z tych wielokrotnych laureatów otrzymało oba odznaczenia właśnie podczas I wojny światowej — wszyscy byli żołnierzami Korpusu Piechoty Morskiej. Mechanizm ten był możliwy, ponieważ niektóre jednostki Korpusu Piechoty Morskiej były organizacyjnie przyłączone do jednostek Departamentu Marynarki Wojennej, a jednocześnie podporządkowane wyższym dowództwom armijnym. W praktyce oznaczało to, że Marines pełniący służbę w takich jednostkach mogli kwalifikować się zarówno do odznaczeń Armii, jak i Marynarki Wojennej.
Spośród pozostałych trzech Marines, którzy otrzymali Medal Honorowy podczas wojny, dwóch miało w rzeczywistości tylko wersję Marynarki Wojennej, a jeden, Fred W. Stockham, otrzymał jedynie wersję Wojskową. W lutym 1919 r. wprowadzono zmianę zasad przyznawania Medalów Honorowych — ustalono, że żadna osoba nie może otrzymać więcej niż jednego Medalu Honorowego, co zakończyło praktykę wielokrotnych nadawań tej samej osoby za tę samą akcję.
Znaczenie i dziedzictwo
Medale przyznane za działania podczas I wojny światowej przypominają o indywidualnym bohaterstwie w skali masowego konfliktu i stanowią ważny element pamięci wojennej Stanów Zjednoczonych. Laureaci ci symbolizują zarówno odwagę jednostek, jak i złożoność systemu odznaczeń wojskowych w epoce, gdy konflikt wymagał współdziałania różnych rodzajów sił zbrojnych.