Leslie Eleazer Orgel FRS (12 stycznia 1927 - 27 października 2007) był brytyjską chemiczką, jednym z najbardziej wpływowych badaczy w dziedzinie chemicznej ewolucji oraz początków życia na Ziemi.

Wykształcenie i wczesna kariera

Urodzony w Londynie, Orgel ukończył studia na Magdalen College, Uniwersytecie w Oksfordzie, gdzie uzyskał tytuł licencjata oraz doktora nauk chemicznych. W początkowym okresie kariery pracował na Wydziale Chemii Uniwersytetu Oksfordzkiego. To właśnie w tym czasie, w kwietniu 1953 roku, był jedną z pierwszych osób, które widziały model DNA przedstawiony przez Cricka i Watsona, co świadczy o jego wczesnym zaangażowaniu w badania nad strukturą i funkcją cząsteczek biologicznych.

Stanowiska naukowe i współpraca z instytucjami

W 1964 roku Orgel został mianowany Starszym Stypendystą i Profesorem Naukowym w Salk Institute for Biological Studies, gdzie kierował Laboratorium Ewolucji Chemicznej (Laboratory of Chemical Evolution). Był również adiunktem w Katedrze Chemii i Biochemii na Uniwersytecie Kalifornijskim w San Diego. Był jednym z pięciu głównych badaczy w sponsorowanym przez NASA programie NSCORT w dziedzinie egzobiologii, a także uczestniczył w programie Viking Mars Lander Program NASA jako członek Zespołu Analiz Molekularnych, współpracując przy projektowaniu urządzeń do badania składu chemicznego meteorytów i próbek marsjańskich — między innymi przy opracowaniu układów do spektrometru masowego połączonego z chromatografią gazową, które wysłano na Mars.

Główne osiągnięcia naukowe

Orgel w istotny sposób przyczynił się do rozwoju badań nad chemią prebiotyczną i mechanizmami, które mogły prowadzić do powstania pierwszych systemów zdolnych do replikacji:

  • Badania nad replikacją nieenzymatyczną — Orgel prowadził eksperymenty nad syntezą i kopiowaniem oligonukleotydów bez udziału enzymów, analizując warunki, w których możliwe byłyby proste formy replikacji oparte na komplementarności sekwencji.
  • Hipotezy dotyczące pierwszych nośników informacji — wraz ze Stanleyem Millerem sugerował, że alternatywne systemy, takie jak kwasy nukleinowe o peptydowym szkielecie (pojęcie obejmujące m.in. koncepcje podobne do PNA), mogłyby być pierwszymi samoreplikującymi się systemami prebiotycznymi, a niekoniecznie RNA.
  • Koncepcja „określonej złożoności” — w książce The Origins of Life Orgel rozwinął idee pozwalające rozróżnić cechy materii ożywionej i nieożywionej, w tym kryteria złożoności i specyficzności strukturalnej potrzebne do przenoszenia informacji biologicznej.
  • Praktyczne zastosowania chemii organicznej — laboratorium Orgela opracowało ekonomiczny sposób syntezy cytarabiny, związek ten (Ara-C) stał się istotnym lekiem przeciwnowotworowym, stosowanym zwłaszcza w leczeniu białaczek.

Poglądy naukowe i wkład w dyskusję o pochodzeniu życia

W latach 70. Orgel publicznie proponował ponowne rozważenie hipotezy panspermii, zgodnie z którą najwcześniejsze formy życia na Ziemi mogły przybyć z kosmosu wraz z meteorytami. W swoich pracach podkreślał, że zrozumienie mechanizmów chemicznych prowadzących do samoreplikacji i ewolucji wymaga badań nad wieloma możliwymi układami chemicznymi, nie ograniczając się wyłącznie do modelu „świata RNA”.

Orgel jest także znany z szeregu aforyzmów i maksym dotyczących myślenia naukowego — tzw. zasad Orgela. Do najbardziej cytowanej należy jego druga zasada: "Ewolucja jest mądrzejsza od ciebie". Zasada ta podkreśla siłę doboru naturalnego w osiąganiu rozwiązań funkcjonalnych, które mogą wydawać się nieintucyjne lub trudne do przewidzenia z punktu widzenia projektowania z góry.

Publikacje i wpływ naukowy

Orgel opublikował ponad trzysta artykułów naukowych oraz kilka książek popularnonaukowych i podręcznikowych; jego prace dotyczą zarówno podstawowych zagadnień chemii kwasów nukleinowych, jak i szeroko pojętej chemicznej ewolucji. Jego interdyscyplinarne podejście łączyło chemię organiczną, biochemię i astrobiologię, co uczyniło go autorytetem w badaniach nad pochodzeniem życia.

Życie prywatne i śmierć

Orgel był laureatem wielu wyróżnień naukowych, w tym tytułu FRS (Fellow of the Royal Society). Zmarł na raka 27 października 2007 roku w San Diego Hospice & Palliative Care w San Diego, w Kalifornii.