Gurdżijew — ormiański mistyk, pisarz i twórca Czwartej Drogi (1866–1949)

Gurdżijew — ormiański mistyk i twórca Czwartej Drogi. Odkryj jego metodę pracy nad świadomością, przebudzeniem i rozwojem duchowym.

George Iwanowicz Gurdżijew (13 stycznia 1866 r. – 29 października 1949 r.), zwykle nazywany Gurdżijewem, był ormiańskim guru i pisarzem. Urodził się w rejonie Aleksandrapolu (dzisiejsze Gyumri) w Imperium Rosyjskim. W ciągu życia stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych nauczycieli duchowym XX wieku, znanym z prowokacyjnego stylu nauczania, rozległych podróży i stworzenia tzw. Czwartej Drogi. W swojej pracy czerpał z różnych tradycji i, jak sam twierdził, z przekazów, które poznał podczas podróży po Azji i Bliskim Wschodzie.

W młodości Gurdżijew odbył długie, wieloetapowe podróże po terenach od Kaukazu przez Turcję i Persję po Indie i Tybet. W wyniku tych wypraw zetknął się z różnymi szkołami duchowymi i praktykami; jak pisał i mówił, był pod wpływem sufitów, zen i mistyków jogi, których poznał podczas swoich wczesnych podróży. Z tych doświadczeń wyłonił się jego własny system praktyk i idei, które dostosowywał do warunków życia na Zachodzie.

Gurdżijew twierdził, że większość ludzi żyje przez całe życie w stanie mechanicznego, hipnotycznego „budzenia się”, nieświadoma swego prawdziwego wnętrza. W jego słowach:

"Mówiąc szczerze... współczesny człowiek, jak go znamy, jest niczym więcej jak tylko mechanizmem zegarowym, choć o bardzo złożonej konstrukcji".

"Współczesny człowiek żyje we śnie, we śnie się rodzi i we śnie umiera". ^p66

Nauki i metoda

Gurdżijew opracował system praktyk i idei mających na celu przebudzenie świadomości, rozwój wewnętrzny oraz osiągnięcie pełniejszego potencjału człowieka. Nazwał tę ścieżkę „Pracą” (The Work) lub po prostu „Metodą”. Kluczowe elementy jego nauk to:

• praca nad samoobserwacją i samopamiętaniem (self-remembering);
• ćwiczenia mające na celu rozróżnienie i harmonizację trzech ośrodków człowieka (intelektualnego, emocjonalnego i ruchowo‑instynktownego);
• Ruchami (ang. Movements), które miały wpływać na ciało, emocje i świadomość;
• Czwarta Droga, która według Gurdżijewa jest alternatywą dla dróg samotnego fakira, mnicha czy jogina, łącząc elementy pracy na ciele, uczuciach i umyśle w warunkach codziennego życia.

Działalność organizacyjna

W różnych okresach życia Gurdżijew zakładał i zamykał szkoły, grupy i instytuty w Rosji, Turcji, Europie i Ameryce. Do najbardziej znanego ośrodka należy Instytut dla Harmonijnego Rozwoju Człowieka (znany też jako Prieuré) pod Fontainebleau we Francji, założony w latach 20. XX wieku. Instytuty te miały charakter praktycznych szkół, gdzie uczniowie ćwiczyli zasady Pracy w codziennym życiu, uczestniczyli w zajęciach ruchowych, wykładach i pracy grupowej.

Pisma, muzyka i Ruchy

Gurdżijew był autorem kilku ważnych dzieł, z których najbardziej znane to trylogia „All and Everything” (w polskich przekładach zwykle: Opowieści Beelzebuba — monumentalne, alegoryczne i trudne w odbiorze dzieło filozoficzno-moralne), oraz wspomnieniowy Meetings with Remarkable Men (Spotkania z cudownymi ludźmi). Współpracował z kompozytorem T. de Hartmannem przy tworzeniu muzyki, która miała towarzyszyć Ruchom i rytuałom Pracy.

Uczniowie i wpływ

W jego środowisku przewinęli się liczni uczniowie i współpracownicy, z których najważniejsi to P. D. Ouspenski, Maurice Nicoll, John G. Bennett, Thomas de Hartmann oraz Jeanne de Salzmann — ta ostatnia po śmierci Gurdżijewa stała się główną kontynuatorką jego nauk i organizatorką środowiska. Nauki Gurdżijewa wpłynęły na rozwój różnych ruchów duchowych, psychologii transpersonalnej, sztuki i literatury XX wieku.

Krytyka i kontrowersje

Również nie brakowało krytyków. Gurdżijew bywał oceniany jako kontrowersyjny i autokratyczny, zdarzały się zarzuty dotyczące manipulacji, skomplikowanej osobistej biografii i legend, które on sam podsycał. Jego styl i metody budziły zarówno głęboki entuzjazm, jak i sceptycyzm. Historycy i badacze podkreślają, że wiele informacji o jego młodości i podróżach pozostaje trudnych do zweryfikowania.

Dziedzictwo

Po śmierci Gurdżijewa w 1949 r. jego nauki rozprzestrzeniły się za sprawą byłych uczniów i organizacji założonych w różnych krajach. Dziś istnieje wiele niezależnych grup i organizacji kontynuujących Pracę, a jego idee pozostają przedmiotem zainteresowania osób poszukujących metod samopoznania i praktycznego rozwoju we współczesnym świecie. Jego koncepcje — jak praca nad mechanicznością, idea trzech ośrodków czy praktyki Ruchów — nadal mają wpływ na współczesne szkoły rozwoju duchowego i psychologii integracyjnej.

Gurdżijew podkreślał, że nauki, które sprowadził na Zachód, pochodziły z jego własnych doświadczeń i wczesnych podróży, lecz jednocześnie odnosiły się do prawd zawartych w tradycyjnych religiach i mądrościach świata — stanowiąc propozycję praktycznej drogi do większej samoświadomości w codziennym życiu i refleksji nad miejscem ludzkości we wszechświecie.

Pytania i odpowiedzi

P: Kim był George Ivanovich Gurdjieff?

P: Co Gurdżijew uważał o większości ludzi?

P: Co Gurdżijew opracował, aby pomóc ludziom osiągnąć wyższe stany świadomości?

P: Czym jego dyscyplina różniła się od innych praktyk duchowych?

P: Skąd pochodziły nauki, które przyniósł na Zachód?

P: Czy te nauki wyrażały prawdę zawartą w starożytnych religiach?

P: Jakie szkoły założył i zamknął na całym świecie, aby nauczać swojej pracy?

Szukaj według litery