Donald Hebb Rumsfeld (ur. 9 lipca 1932, zm. 29 czerwca 2021) był amerykańskim biznesmenem i politykiem. Był 13. sekretarzem obrony Stanów Zjednoczonych w administracji prezydenta Geralda Forda (1975–1977) oraz ponownie 21. sekretarzem obrony za czasów George'a W. Busha w latach 2001–2006. Był zarówno najmłodszą (43 lata), jak i najstarszą (74 lata) osobą, która pełniła to stanowisko, a także jedyną osobą, która piastowała je w dwóch odrębnych okresach. Po Robercie McNamarze, był jednym z najdłużej urzędujących sekretarzy obrony w historii Stanów Zjednoczonych.
Wczesne życie i wykształcenie
Urodził się w Chicago. Uczęszczał na studia, które ukończył przed rozpoczęciem kariery zawodowej i służby wojskowej. W pierwszych latach życia zawodowego pracował także w sektorze prywatnym oraz odbył służbę w Marynarce Wojennej Stanów Zjednoczonych.
Kariera polityczna i zawodowa
Rumsfeld pełnił funkcje zarówno w administracji rządowej, jak i w biznesie. Był wybierany do organów ustawodawczych oraz zajmował stanowiska w administracji wykonawczej. Po pierwszej kadencji jako sekretarz obrony w latach 1975–1977 powrócił do działalności w sektorze prywatnym, a następnie wrócił do rządu na początku XXI wieku, obejmując ponownie kierownictwo Departamentu Obrony.
Okres 2001–2006 i spory publiczne
Podczas drugiego okresu urzędowania Rumsfelda (2001–2006) Departament Obrony był zaangażowany w globalne działania wojskowe, które wywołały szeroką debatę publiczną i krytykę. Krytyka dotyczyła m.in. przygotowania do operacji oraz zarządzania po zakończeniu działań zbrojnych. W tym czasie pojawiły się także poważne kontrowersje dotyczące traktowania więźniów w zakładach kontrolowanych przez Stany Zjednoczone. W 2006 roku Rumsfeld złożył rezygnację ze stanowiska sekretarza obrony.
Późniejsze lata i dorobek
Po odejściu z urzędu powrócił do aktywności w sektorze prywatnym, publikował wspomnienia i występował publicznie, komentując politykę obronną i kwestie bezpieczeństwa narodowego. Zmarł 29 czerwca 2021 w wieku 88 lat.
Ocena i znaczenie
Rumsfeld pozostaje postacią kontrowersyjną i szeroko dyskutowaną w literaturze naukowej oraz mediach. Jego rola w kształtowaniu polityki obronnej początku XXI wieku jest przedmiotem analiz historycznych, politologicznych i prawnych, a oceny jego działalności różnią się w zależności od perspektywy politycznej i metodologii badawczej.