Drewniany klocek to mały instrument perkusyjny, zwykle wykonany z jednego kawałka twardego drewna. Uderza się w niego pałeczką podobnie jak w bęben, jednak w przeciwieństwie do membran instrument ten jest pusty w środku, dzięki czemu wydaje krótki, głośny i rezonujący dźwięk. Może występować w różnych formach, ale wiele nowoczesnych woodblocków ma kształt cegły.

Czasami nazywany jest chińskim blokiem, ponieważ ma chińskie lub ogólniej azjatyckie korzenie i pokrewne konstrukcje. W literaturze i partyturach orkiestralnych spotyka się różne określenia tego instrumentu.

Budowa i materiały

Tradycyjny drewniany klocek wykonany jest z twardego drewna (np. klon, robinia, rosewood, teak). Instrument może być:

  • wydrążony wewnątrz z jednym lub kilkoma otworami rezonansowymi,
  • wycięty na kształt cegły (prosty blok),
  • przekształcony w zestaw temple block — kilka lutowanych bądź oddzielnych bloków nastrojonych w różne wysokości dźwięku.
    • Współczesne wersje bywają także wykonane z tworzyw sztucznych dla trwałości i stałości stroju.

    Brzmienie i technika gry

    Pałeczki używane do uderzania w woodblock mogą być zwykłymi pałeczkami do werbla lub bijakami do ksylofonu. Rodzaj pałeczki wpływa na barwę: twarda pałeczka daje ostrzejszy, bardziej suchy „klap”, miękki bijak złagodzi atak i podbije dolne częstotliwości. Uderzenie bliżej środka wydobywa krótszy, bardziej skoncentrowany dźwięk; uderzenie bliżej krawędzi może dać jaśniejszy, trochę wyższy odcień.

    Drewniany klocek wydobywa twardy, wysoki dźwięk o krótkim zaniku. Często stosuje się go jako rytmiczny akcent lub efekt perkusyjny — słyszalny nawet w dużych orkiestrach, gdzie pełni funkcję precyzyjnego „punctuacji” rytmicznej. Przykładem użycia w muzyce klasycznej i teatralnej jest partia woodblocku w West Side Story Bernsteina.

    Zastosowania w muzyce

    Drewniany klocek używany jest w:

  • muzyce orkiestrowej i teatralnej (akcenty, efekty, symboliczne dźwięki),
  • ensemblach perkusyjnych (jako jeden z wielu małych instrumentów efektowych),
  • muzyce rozrywkowej i filmowej (dla dodania „egzotycznego” lub rytmicznego kolorytu),
  • tradycyjnych ceremoniach i praktykach religijnych w Azji (pokrewne instrumenty, np. drewniana ryba — mu yu),
  • edukacji muzycznej i orkiestrach szkolnych (prosty w użyciu, wyrazisty dźwięk).

    • Rodzaje i pokrewne instrumenty

    Do instrumentów pokrewnych należą m.in.:

  • temple blocks — zestaw kilku zestrojonych bloków o różnych wysokościach dźwięku,
  • slit drum (drum szczelinowy/log drum) — wydrążony pień z nacięciami twórczącymi „języki” o różnych wysokościach,
  • claves — dwa pełne drewniane pałeczki dające suchy, wysoki klik (różnią się konstrukcją od hollow woodblock),
  • mu yu — chiński „drewniany rybka” używany w rytuałach buddyjskich, o innym kształcie i zastosowaniu, ale podobnej idei rezonującego drewna.

    • Pielęgnacja i montaż

    Aby zachować dobre brzmienie, warto:

  • chronić klocek przed nadmierną wilgocią i gwałtownymi zmianami temperatury (drewno może pękać),
  • przechowywać go w suchym futerale lub na paśniku perkusyjnym,
  • regularnie sprawdzać mocowania i ewentualne spękania; drobne nierówności można wyrównać delikatnym szlifowaniem,
  • montować na statywie perkusyjnym lub uchwycie, który tłumi niepożądane rezonanse i umożliwia wygodne uderzanie.

    • Praktyczne wskazówki dla grających

    Jeśli dopiero zaczynasz:

  • eksperymentuj z miejscem uderzenia i różnymi pałeczkami, aby znaleźć preferowaną barwę,
  • używaj woodblocku do podkreślania rytmu lub jako punktu odniesienia dla innych muzyków — jego przenikliwy dźwięk dobrze „przebija się” w miksie,
  • w aranżacjach studyjnych możesz próbować różnych mikrofonów (blisko obiektu dla ostrego ataku albo dalej dla pełniejszego rezonansu).

    • Drewniany klocek to niewielki, ale bardzo charakterystyczny instrument perkusyjny — prosty w konstrukcji, a jednocześnie wszechstronny w zastosowaniu, od tradycyjnej muzyki azjatyckiej po wielkie orkiestry symfoniczne i produkcje sceniczne.