Dystrykt Tirunelveli to dystrykt stanu Tamil Nadu w południowych Indiach. Siedzibą dystryktu jest miasto Tirunelveli. Dystrykt Tirunelveli został utworzony 1 września 1790 roku przez Kompanię Wschodnioindyjską (w imieniu rządu brytyjskiego) i składał się z obecnych dystryktów Tirunelveli i Thoothukudi oraz części dystryktów Virudhunagar i Ramanathapuram. Jest to drugi co do wielkości dystrykt (stan na październik 2008), po dystrykcie Villupuram. W 2011 r. populacja dystryktu wynosiła 3 077 233 mieszkańców.

Historia

Powstanie dystryktu w 1790 r. związane było z administracyjną reorganizacją terenów kontrolowanych przez Brytyjczyków w południowych Indiach. W okresie kolonialnym obszar ten stopniowo rozwijał się gospodarczo i administracyjnie; część terytorium była później wydzielana do tworzenia nowych dystryktów (między innymi Thoothukudi). Po uzyskaniu niepodległości Indie zachowały podział administracyjny, a Tirunelveli pełniło rolę lokalnego ośrodka administracyjnego, handlowego i kulturalnego.

Geografia

Dystrykt leży w południowo-zachodniej części Tamil Nadu. Charakter krajobrazu jest zróżnicowany:

  • na zachodzie znajdują się zbocza Ghatów Zachodnich (Western Ghats), w tym obszary przyległe do masywu Agasthiyamalai,
  • centralna część to niziny i płaskowyże z żyznymi równinami rolniczymi,
  • na obszarach przyległych do wybrzeża dominują równiny nadmorskie (części wybrzeża historycznie wchodziły w skład większego, dawniej rozleglejszego dystryktu).

Główną rzeką regionu jest Thamirabarani — rzeka o stałym przepływie, która odgrywa kluczową rolę w nawadnianiu pól i zaopatrzeniu w wodę. Klimat jest tropikalny, gorący i wilgotny, z monsunami (zarówno południowo-zachodnim, jak i północno-wschodnim), które decydują o rozkładzie opadów i rolnictwie.

Demografia

Większość mieszkańców dystryktu stanowią Tamilowie, a językiem powszechnie używanym jest tamil. W strukturze religijnej dominują wyznawcy hinduizmu, jednocześnie w regionie obecne są znaczące mniejszości chrześcijańskie i muzułmańskie. Ludność koncentruje się przede wszystkim w miastach i na żyznych równinach; większe ośrodki miejskie to miasto-siedziba Tirunelveli oraz Palayamkottai (często postrzegane jako część aglomeracji miejskiej Tirunelveli).

Gospodarka

Gospodarka dystryktu ma charakter mieszany:

  • rolnictwo — uprawy obejmują ryż (paddy), banany, warzywa, trzcinę cukrową oraz rośliny strączkowe i oleiste; irygacja realizowana jest m.in. dzięki rzece Thamirabarani,
  • rybołówstwo i przetwórstwo — w rejonach nadmorskich (historycznie związanych z obszarem dystryktu) istotne są rybołówstwo i związane z nim gałęzie przemysłu,
  • przemysł — w dystrykcie występują małe i średnie przedsiębiorstwa, przemysł lekkiej produkcji, tekstylny oraz zakłady przetwórstwa rolno-spożywczego,
  • usługi i edukacja — miasto Tirunelveli i okolice są centrami edukacyjnymi i usługowymi, z licznymi szkołami i instytucjami szkolnictwa wyższego.

Transport

Dystrykt jest połączony siecią dróg krajowych i lokalnych z pozostałymi częściami Tamil Nadu; istnieje też połączenie kolejowe łączące Tirunelveli z większymi miastami regionu. Najbliższe lotniska obsługujące rejon to lotnisko w Tuticorin (Vagaikulam) i lotnisko w Madurai — oba zapewniają dogodne połączenia z innymi regionami kraju.

Kultura, zabytki i turystyka

  • Nellaiappar Temple w Tirunelveli — ważne miejsce kultu oraz architektury świątynnej, przyciągające pielgrzymów i turystów,
  • Palayamkottai — znane jako silny ośrodek edukacyjny (czasami określane historycznie jako „Oxford of South India”),
  • lokalna kuchnia — słynna jest m.in. „Tirunelveli halwa”, regionalne dania z ryżu i owoców tropikalnych oraz bogactwo potraw opartych na kokosie i przyprawach,
  • lokalne festiwale i tradycje religijne — silne więzi kulturowe i obchody świąteczne związane z hinduizmem, jak również festiwale chrześcijańskie i muzułmańskie.

Ochrona przyrody

Na zachodnich krańcach dystryktu znajdują się fragmenty lasów Ghatów Zachodnich, o dużej bioróżnorodności. W regionie występują rezerwaty i obszary chronione, w tym tereny przyległe do Kalakkad-Mundanthurai Tiger Reserve (KMTR), które mają znaczenie dla zachowania flory i fauny oraz dla ekologii południowych Ghatów.

Dystrykt Tirunelveli łączy bogate dziedzictwo kulturowe z różnorodnym krajobrazem — od gór Ghatów Zachodnich, przez żyzne równiny irygacyjne nad rzeką Thamirabarani, po rejony bliskie morzu — co czyni go regionem o wyraźnej tożsamości historycznej i gospodarczej w Tamil Nadu.