Sto i jeden dalmatyńczyków — powieść Dodie Smith (1956) i adaptacja Disneya
Poznaj „Sto i jeden dalmatyńczyków” Dodie Smith — klasyczną powieść z 1956 r. i jej kultową adaptację Disneya (1961) z niezapomnianą Cruellą de Vil.
Sto i jeden Dalmatyńczyków, lub Wielki rabunek psów — to 1956 r. powieść dla dzieci autorstwa Dodie Smith. Opowiada o przebiegłym planie Cruelli de Vil, która pragnie wykorzystać skóry 101 szczeniąt rasy dalmatyńczyk na futro płaszcza. Szczeniaki i ich opiekunowie stają przed wielkim zagrożeniem, ale dzięki odwadze i sprytowi zwierząt udaje się je ocalić.
Fabuła i bohaterowie
Centralnymi postaciami są psy Pongo i Perdita oraz ich liczne potomstwo — białe szczenięta z czarnymi łaciatymi plamami. Główną antagonistką jest Cruella de Vil, postać rozpoznawalna dzięki ekstrawaganckiemu wyglądowi i obsesji na punkcie futer. W powieści występuje także grupa pomocnych zwierząt, które organizują ratunek szczeniąt oraz ludzie pomagający w odnalezieniu porwanych psów. Książka łączy wartką akcję z humorem i ciepłym opisem relacji między zwierzętami a ich opiekunami.
Wydania i tytuły
Powieść ukazała się w oryginale pod tytułem The Hundred and One Dalmatians; w różnych tłumaczeniach i wydaniach polskojęzycznych spotyka się tytuły takie jak Sto i jeden Dalmatyńczyków czy 101 Dalmatyńczyków. Autorka później napisała sequel zatytułowany The Starlight Barking, w którym świat zwierząt również odgrywa ważną rolę, choć w bardziej fantastycznym tonie.
Adaptacje
Najbardziej znaną adaptacją książki jest film animowany Disneya z 1961 r., wydany pod tytułem Sto i jeden dalmatyńczyków. Film ten przyczynił się do międzynarodowej popularności historii i postaci Cruelli de Vil. Na jej podstawie powstały także późniejsze adaptacje, w tym filmy aktorskie i kontynuacje, a postać Cruelli doczekała się własnego filmu ukazującego jej młodość i pochodzenie motywów (projekty kinowe z końca XX i początku XXI wieku oraz późniejsze reinterpretacje).
Tematy i znaczenie
- Ochrona zwierząt i sprzeciw wobec okrucieństwa: powieść potępia traktowanie zwierząt jako materiału i podkreśla wartość przyjaźni między ludźmi a zwierzętami.
- Krytyka konsumpcjonizmu i świata mody: postać Cruelli symbolizuje ekstremalne podejście do mody i brak empatii wobec istot żywych.
- Humor i ciepło: mimo groźnego wątku porwania, książka zachowuje pogodny ton i wiele zabawnych epizodów.
Recepcja i wpływ
Książka została dobrze przyjęta przez czytelników i krytyków, szybko zdobywając popularność wśród dzieci i rodzin. Popularność utworu została dodatkowo wzmocniona dzięki ekranizacjom, co przełożyło się na liczne wydania, tłumaczenia oraz obecność motywu dalmatyńczyków w kulturze masowej (gadżety, adaptacje teatralne, programy telewizyjne). Postać Cruelli de Vil stała się jednym z najbardziej ikonicznych literackich i filmowych złoczyńców.
Sto i jeden Dalmatyńczyków pozostaje czytelną i ciepłą opowieścią o odwadze, lojalności i sile współpracy — zarówno między zwierzętami, jak i między zwierzętami a ludźmi.
Przeszukaj encyklopedię