Przegląd

Sykoraks (Sycorax) to jeden z zewnętrznych, nieregularnych księżyców planety Uran. Jest on najbardziej masywnym i największym spośród retrogradujących, niesferycznych satelitów Urana — czyli orbituje w kierunku przeciwnym do ruchu obrotowego planety i ma nieregularny kształt charakterystyczny dla niewielkich ciał przechwyconych lub powstałych w wyniku zderzeń.

Charakterystyka fizyczna

Obiekt ma ciemną, stosunkowo czerwonawą barwę powierzchni, co sugeruje obecność ciemnych materiałów skalnych i węglowych. Jego rozmiar jest szacowany i niepewny, ale często podaje się, że średnica Sykoraksa wynosi rzędu setek kilometrów, co czyni go jednym z większych nieregularnych księżyców Urana. Ze względu na niewielkie rozmiary i odległość od Ziemi wiele właściwości — takich jak dokładny kształt, skład chemiczny czy okres rotacji — pozostaje słabo poznanych.

Orbita i ruch

Sykoraks krąży daleko od Urana po orbicie retrogradującej, o znacznym wychyleniu względem równika planety. Jego orbita jest nieregularna i wykazuje silne odchylenia w porównaniu z regularnymi satelitami, co wskazuje na to, że mógł być obiektem przechwyconym przez grawitację Urana lub że jego obecna trajektoria jest skutkiem zderzeń i zaburzeń wczesnego Układu Słonecznego. Aby zapoznać się z pojęciem ruchu retrogradującego, zobacz opis orbity retrogradującej.

Odkrycie i nazwa

Sykoraks został odkryty 6 września 1997 roku przez zespół kierowany przez Bretta J. Gladmana, Philipa D. Nicholsona, Josepha A. Burnsa i Johna J. Kavelaars przy użyciu teleskopu Hale'a o średnicy 200 cali. W wyniku odkrycia otrzymał przejściowe oznaczenie S/1997 U2, a później numer Uran XVII. W tym samym czasie badacze odnaleźli również inny nieregularny satelita — Kalibana (Caliban). Nazwa Sykoraks pochodzi od postaci Sycorax, matki Kalibana w sztuce Williama Shakespeare'a, „Burza” (The Tempest).

Znaczenie naukowe i klasyfikacja

Ze względu na swoją naturę Sykoraks stanowi przedmiot zainteresowania badaczy zajmujących się genezą systemów satelitarnych i procesami przechwytywania ciał planetarnych. Analiza grup nieregularnych księżyców Urana pomaga w rekonstrukcji historii dynamiki tego układu oraz w zrozumieniu warunków panujących w zewnętrznych rejonach Układu Słonecznego. Informacje o odkryciach i katalogach satelitów można znaleźć w bazach i artykułach podsumowujących odkrycia (źródło 1, zbiorczy katalog).

Ciekawostki

  • Sykoraks i grupy podobnych mu nieregularnych księżyców są dowodem, że systemy planetarne zmieniały się znacznie po okresie formowania się planet.
  • Ze względu na odległość i mały rozmiar bezpośrednie badania Sykoraksa pozostają trudne i opierają się głównie na obserwacjach teleskopowych.