Bitwa o Belgię (maj 1940) — kampania niemiecka i okupacja
Bitwa o Belgię (maj 1940): szczegółowa relacja kampanii niemieckiej, pierwszej wielkiej bitwy czołgowej, operacji Eben-Emael i trzyletniej okupacji Belgii.
Bitwa o Belgię (często nazywana Kampanią Belgijską) była częścią większej kampanii niemieckiej znanej jako Bitwa o Francję. Była to zasadnicza ofensywa prowadzona przez Niemcy podczas II wojny światowej, która rozpoczęła się 10 maja 1940 roku i zakończyła kapitulacją Armii Belgijskiej 28 maja 1940 roku. Operacje na terytorium Belgii trwały w tym czasie osiemnaście dni i zakończyły się niemiecką okupacją kraju.
Przebieg kampanii
10 maja 1940 roku Niemcy uruchomili plan ofensywny znany jako Fall Gelb. Siły alianckie — w tym Brytyjski Korpus Ekspedycyjny (BEF) oraz armie francuskie i belgijskie — spodziewały się głównego natarcia przez Belgię i zrealizowały tzw. plan Dyle, przesuwając swoje linie naprzód, aby go powstrzymać. Niemcy jednak zastosowali efektowny manewr okrążający: główny uderzeniowy element Armii Grupy A przeszedł przez lasy Ardenów (manewr opracowany m.in. przez generała Ericha von Mansteina), dokonał przełomu przez rzekę Mozę w rejonie Sedan (przełom miał miejsce około 13 maja) i szybko ruszył na zachód w kierunku kanału La Manche.
W ciągu kilku dni pancerne grupy niemieckie dotarły do wybrzeża, okrążając armie alianckie skoncentrowane w Belgii i północnej Francji. To okrążenie doprowadziło do kryzysu aliantów i do masowej ewakuacji przez morze (operacja ewakuacji z Dunkierki — Operation Dynamo), podczas której ewakuowano znaczną część żołnierzy brytyjskich i francuskich, choć pozostawiono duże ilości sprzętu.
Bitwa obejmowała też nowatorskie działania niemieckie. 10 maja przeprowadzono spektakularne zdobycie twierdzy Fort Eben-Emael przy użyciu sił powietrznodesantowych i śmigłowców/desantów (atak przy użyciu specjalnych jednostek spadochronowych i desantowych z użyciem szybkich środków transportu, znany z wykorzystania spadochroniarzy i desantów na planie). Było to jedno z pierwszych w historii użyć sił powietrznodesantowych do szybkiego opanowania ważnego punktu strategicznego.
Kapitulacja i ewakuacja
W wyniku szybkiego niemieckiego przełamania i okrążenia sił alianckich, rząd belgijski i dowództwo belgijskie podjęły decyzję o kapitulacji 28 maja 1940 roku. Ewakuacja sił brytyjskich i części francuskich z Dunkierki między 26 maja a 4 czerwca uratowała wiele żywych istnień, lecz oznaczała pozostawienie znacznych zapasów sprzętu wojskowego i ciężkiego uzbrojenia na kontynencie.
Skutki i okupacja
Upadek Belgii był ważnym elementem niemieckiego zwycięstwa w kampanii zachodniej 1940 roku, otwierając Niemcom możliwość dalszego nacisku na Francję i ostatecznego zmuszenia jej do kapitulacji. Belgia znalazła się pod niemiecką okupacją aż do momentu wyzwolenia przez Sojusz Zachodni w 1944 roku; większość kraju została wyzwolona we wrześniu 1944 roku, ale ciężkie walki i niemiecka kontrofensywa w Ardenach (Bitwa o Ardeny, zima 1944–1945) spowodowały, że niektóre rejony były jeszcze terenem działań bojowych w zimie 1944–1945.
Okupacja belgijska wiązała się z wielkimi stratami materialnymi i ludzkimi, represjami wobec ludności cywilnej, ograniczeniem swobód, a także z deportacjami i prześladowaniami ludności żydowskiej. W kraju rozwinęły się ruchy oporu, a także zjawiska kolaboracji w różnych formach. Wyzwolenie pozwoliło na przywrócenie suwerenności, choć kosztem poważnych zniszczeń i długotrwałych skutków gospodarczych.
Znaczenie militarne
Bitwa o Belgię była jednym z pierwszych w II wojnie światowej przykładów nowoczesnej wojny błyskawicznej (Blitzkrieg): skoordynowanego użycia piechoty, broni pancernej, lotnictwa i sił powietrznodesantowych. Była też — do tamtej pory — największą bitwą czołgową w historii, a jej przebieg i rezultaty miały istotny wpływ na dalsze losy wojny w Europie Zachodniej. Operacja zdobycia Fortu Eben-Emael stała się wzorem dla późniejszych działań desantowych i powietrznodesantowych.
Pomimo szybkiego zwycięstwa militarnego Niemiec, okupacja i walki pozostawiły trwałe konsekwencje polityczne, społeczne i demograficzne w Belgii, które były odczuwalne jeszcze długo po zakończeniu wojny.
Pytania i odpowiedzi
P: Co to była Bitwa o Belgię?
A: Bitwa o Belgię była ofensywną kampanią Niemiec podczas II wojny światowej, która miała miejsce w ciągu 18 dni w maju 1940 roku.
P: Jak zakończyła się Bitwa o Belgię?
A: Bitwa zakończyła się niemiecką okupacją Belgii po kapitulacji armii belgijskiej 28 maja 1940 roku.
P: Co według wojsk alianckich było głównym atakiem niemieckim podczas Bitwy o Belgię?
A: Armie alianckie uważały, że głównym atakiem niemieckim był atak w Belgii.
P: Co się stało po tym, jak Francuzi zaangażowali swoje najlepsze armie w Belgii podczas Bitwy o Belgię?
O: Po tym, jak Francuzi w pełni zaangażowali swoje najlepsze armie w Belgii między 10 a 12 maja, Niemcy ruszyli w kierunku kanału La Manche.
P: W jaki sposób Bitwa o Belgię obejmowała pierwszą bitwę czołgów w tej wojnie?
O: Bitwa o Belgię obejmowała pierwszą bitwę czołgów w wojnie, która była największą bitwą czołgów w historii do tego czasu.
P: Czym była bitwa o Fort Eben-Emael?
A: Bitwa o Fort Eben-Emael była pierwszą strategiczną operacją powietrzną z użyciem spadochroniarzy, która była częścią Bitwy o Belgię.
P: Kiedy Belgia została wyzwolona spod okupacji niemieckiej?
O: Belgia została wyzwolona spod okupacji niemieckiej przez Sojusz Zachodni zimą 1944-1945.
Przeszukaj encyklopedię