Południowy Liban to region południowej części Libanu, obejmujący w zasadzie gubernatorstwo południowe (South Governorate) oraz gubernatorstwo Nabatiye (Nabatieh Governorate). Te dwa gubernatorstwa zostały wydzielone z większych jednostek administracyjnych na początku lat 90. XX wieku. W niektórych opracowaniach do południowego Libanu włączane są również wysunięte na południe dystrykty gubernatorstwa Beqaa — Rashaya i Western Beqaa. Najważniejsze miasta regionu to Sydon (Sidon), Tyr (Tyre), Jezzine i Nabatiyeh.

Podziały administracyjne

Region składa się z kilku caz (dystryktów), które tworzą strukturę administracyjną gubernatorstw. Cazas te obejmują zarówno tereny miejskie, jak i liczne wsie górskie i nadmorskie. Granica z Izraelem, położona na południu, ma duże znaczenie strategiczne i historyczne dla administracji lokalnej.

Demografia i religia

Południowy Liban jest regionem zróżnicowanym religijnie i etnicznie. Ogólnie rzecz biorąc:

  • W cazach Bint Jbeil, Tyrze i Nabatieh większość mieszkańców stanowią muzułmanie szyiccy; w tych obszarach szyici odgrywają dominującą rolę zarówno społecznie, jak i politycznie.
  • Mieszkańcy Sydonu (miasta) to w większości sunnici; jednak pozostałe części cazy Sidon mają znaczące społeczności szyickie oraz chrześcijańskie.
  • Chrześcijanie występują w regionie w różnych obrządkach — wielu z nich to grekokatolicy (melchici), ale obecni są też maronici i inne wspólnoty. W miastach Jezzine i Marjeyoun dominują społeczności chrześcijańskie.
  • We wsiach takich jak Ain Ebel, Debel, Qaouzah i Rmaich większość mieszkańców stanowią chrześcijanie maronici.
  • W cazie Hasbaya większość mieszkańców stanowią druzowie, co czyni tę okolice odrębnym kulturowo i religijnie fragmentem regionu.

Główne miasta i wsie

Sydon — jedno z najstarszych i ważnych miast portowych Libanu, z żywą historią handlu i rzemiosła. Tyr — nadmorskie miasto o bogatym dziedzictwie archeologicznym, istotne jako ośrodek rybołówstwa i turystyki. Jezzine słynie z krajobrazów górskich i wodospadów, a Nabatiyeh jest lokalnym centrum administracyjnym i handlowym.

Historia i bezpieczeństwo

Południowy Liban był wielokrotnie terenem konfliktów. W latach 1985–2000 istniała tzw. „strefa bezpieczeństwa” kontrolowana częściowo przez siły izraelskie oraz powiązane milicje; pełne wycofanie wojsk izraelskich z południowego Libanu nastąpiło w 2000 roku. Region był również polem walk podczas konfliktu izraelsko-libańskiego w 2006 roku, który spowodował znaczące zniszczenia infrastruktury i przesiedlenia ludności. Od lat w południowym Libanie obecne są międzynarodowe siły pokojowe UNIFIL, których zadaniem jest monitorowanie granicy i wspieranie stabilizacji.

Gospodarka i transport

Gospodarka regionu opiera się na rolnictwie (uprawa oliwek, cytrusów, warzyw), rybołówstwie na wybrzeżu oraz małym i średnim handlu miejskim. Infrastruktura transportowa obejmuje drogi łączące miasta i doliny z Beirutem oraz lokalne drogi górskie; jednak rozwój gospodarczy bywa ograniczany przez okresowe napięcia bezpieczeństwa i niedoinwestowanie.

Kultura i język

Językiem dominującym jest arabski (dialekt libański). Region posiada bogate dziedzictwo kulturowe — od starożytnych stanowisk archeologicznych nad Morzem Śródziemnym po lokalne tradycje kulinarne, muzyczne i rękodzielnicze. Społeczności religijne — szyici, sunnici, chrześcijanie różnych obrządków oraz druzowie — współistnieją tu od dziesięcioleci, co wpływa na wielobarwność życia społecznego i świąt lokalnych.

Pomimo wyzwań związanych z bezpieczeństwem i rozwojem gospodarczym, Południowy Liban pozostaje obszarem o dużym znaczeniu historycznym i społecznym dla całego kraju, o wyraźnej tożsamości lokalnej i silnych więziach między społecznościami.